{"id":1063,"date":"2014-08-04T06:55:00","date_gmt":"2014-08-04T06:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/danmar-computers.com.pl\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/"},"modified":"2025-12-15T11:25:16","modified_gmt":"2025-12-15T10:25:16","slug":"procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/","title":{"rendered":"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignright size-full wp-image-278\" style=\"margin: 10px; float: right;\" alt=\"redive\" src=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/redive1.jpg\" height=\"62\" width=\"114\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Artyku\u0142 prezentuje analiz\u0119 czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na procesy migracyjne z Polski do wybranych kraj\u00f3w europejskich w kontek\u015bcie potrzeby zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Analizie zosta\u0142y poddane czynniki ekonomiczne i kulturowe, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107 procesu migracyjnego. Ten ostatni rozpatrywany jest zar\u00f3wno jako decyzja o wyborze kraju emigracji jak te\u017c jako adaptacja do warunk\u00f3w zastanych w kraju docelowym, szczeg\u00f3lnie tych odnosz\u0105cych si\u0119 do tamtejszej kultury. W tym kontek\u015bcie rozpatrywana jest potrzeba czy wr\u0119cz konieczno\u015b\u0107 wprowadzania zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego w przedsi\u0119biorstwach kraj\u00f3w, do kt\u00f3rych nap\u0142ywaj\u0105 imigranci.<\/p>\n<p>S\u0142owa kluczowe: procesy migracyjne, kultura organizacyjna, r\u00f3\u017cnice kulturowe, zarz\u0105dzanie mi\u0119dzykulturowe<\/p>\n<p>  <!--more-->  <\/p>\n<p><strong>Ma\u0142gorzata Mik\u0142osz,<\/strong><br \/>PhD Appl., Danmar Computers, <a href=\"mailto:m.miklosz@danmar-computers.com.pl\">m.miklosz@danmar-computers.com.pl<\/a><br \/><strong>Teresa Piecuch<\/strong><br \/>PhD, Rzeszow University of Technology, Faculty of Management, <a href=\"mailto:tpiecuch@prz.edu.pl\">tpiecuch@prz.edu.pl<\/a><br \/><strong>El\u017cbieta Szczygie\u0142<\/strong><br \/>PhD, Centre for Education and Enterprise Support, Section of social-economic analysis, <a href=\"mailto:elzbieta.szczygiel@gmail.com\">elzbieta.szczygiel@gmail.com<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">&nbsp;<strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obserwacja proces\u00f3w migracyjnych pozwala wskaza\u0107 kraje cz\u0119\u015bciej wybierane przez emigruj\u0105cych. Analiza tych trend\u00f3w dla Polski umo\u017cliwia wskazanie zestawu czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o wyborze okre\u015blonego kraju. Proces ten nie ko\u0144czy si\u0119 jednak przybyciem do miejsca docelowego, ale rozpoczyna cz\u0119sto skomplikowan\u0105 i d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 adaptacj\u0119 os\u00f3b migruj\u0105cych do warunk\u00f3w panuj\u0105cych w wybranym kraju docelowym. W tym kontek\u015bcie r\u00f3\u017cnice kulturowe wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 kluczowe znaczenie, za\u015b potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego staje si\u0119 konieczno\u015bci\u0105 w dobie zglobalizowanej gospodarki, kt\u00f3r\u0105 tworz\u0105 tak\u017ce migruj\u0105cy pracownicy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W niniejszym artykule podj\u0119to problematyk\u0119 zr\u00f3\u017cnicowania czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o wyborze kraju docelowego i odr\u00f3\u017cnieniu ich od czynnik\u00f3w warunkuj\u0105cych adaptacj\u0119 do sytuacji w kraju docelowym. G\u0142\u00f3wne pytanie stawiane przez autorki opracowania brzmi: Na ile kultura kraju docelowego emigracji jest istotna w podj\u0119ciu decyzji o wyje\u017adzie i adaptacji do panuj\u0105cych tam warunk\u00f3w? Celem analizy prowadzonej w ramach artyku\u0142u jest identyfikacja ekonomicznych i kulturowych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o wyborze kraju docelowego oraz wskazanie na ile te drugie s\u0105 istotne w procesie adaptacji oraz jakie powoduj\u0105 implikacje zar\u00f3wno dla migruj\u0105cych, jak i przyjmuj\u0105cych imigrant\u00f3w, szczeg\u00f3lnie zarobkowych. W ramach analizy wykorzystano metody statystyczne pozwalaj\u0105ce na grupowanie podobnych kraj\u00f3w docelowych oraz estymuj\u0105ce model wieloczynnikowy dla podj\u0119cia decyzji o wyje\u017adzie. Ponadto dokonano analizy por\u00f3wnawczej warto\u015bci wymiar\u00f3w r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzykulturowych i opracowano analiz\u0119 opisow\u0105 na potrzeby zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Opracowanie niniejszego artyku\u0142u jest zwi\u0105zane z realizacj\u0105 projektu pn. <em>Recruitment for Effective European Cultural Workforce Diversity \u2013 REDIVE<\/em> realizowanego przez Danmar Computers w ramach programu Erasmus Multilateral, pod kierunkiem The School of Management and Industrial Studies Politechniki w Porto przy udziale Rotterdam School of Management oraz IESE Business School. Przedmiotowy projekt ten jest po\u015bwi\u0119cony analizie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzykulturowych w procesie zarz\u0105dzania, szczeg\u00f3lnie na etapie rekrutacji pracownik\u00f3w i wskazaniu istotnych aspekt\u00f3w wzrostu efektywno\u015bci i satysfakcji pracy w zr\u00f3\u017cnicowanym \u015brodowisku kulturowym.<\/p>\n<p><strong>1. Procesy migracyjne z Polski do wybranych kraj\u00f3w europejskich \u2013 pr\u00f3ba oceny sytuacji<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Migracja to proces polegaj\u0105cy na przemieszczaniu si\u0119 ludno\u015bci z jednego obszaru do drugiego. To czasowa zmiana miejsca pobytu (zamieszkania). Je\u017celi krajem docelowym jest inne pa\u0144stwo \u2013 m\u00f3wimy w\u00f3wczas o migracji zewn\u0119trznej. R\u00f3\u017cnorodne mog\u0105 by\u0107 przyczyny migracji \u2013 bardzo cz\u0119sto s\u0105 to jednak wzgl\u0119dy ekonomiczne, a co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce ch\u0119\u0107 poprawy warunk\u00f3w materialnych. W takiej sytuacji mamy do czynienia z migracj\u0105 zarobkow\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emigracja zarobkowa z Polski do wybranych kraj\u00f3w europejskich oraz poza stary kontynent jest zjawiskiem przybieraj\u0105cym na sile, cho\u0107 obserwowanym z r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniem w kolejnych latach po 1989 roku. Przesuni\u0119cie zainteresowania emigracj\u0105 zarobkow\u0105 ze Stan\u00f3w Zjednoczonych i Kanady do kr\u0119gu pa\u0144stw Unii Europejskiej zwi\u0105zane jest z otwarciem granic oraz rynk\u00f3w pracy w poszczeg\u00f3lnych krajach, kt\u00f3re w ocenie Polak\u00f3w stanowi\u0105 atrakcyjne miejsce zarobkowania. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego w ci\u0105gu ostatnich lat z kraju wyjecha\u0142o ponad 2 mln os\u00f3b, z czego ponad 1,5 mln na d\u0142u\u017cej ni\u017c 12 miesi\u0119cy (<em>Migracje<\/em>, 2013, s. 49).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obserwacja proces\u00f3w migracyjnych w Europie wskazuje na kilka pa\u0144stw, do kt\u00f3rych ch\u0119tniej nap\u0142ywaj\u0105 potencjalni pracownicy. Analizuj\u0105c ten trend z punktu widzenia Polski, jako kraju z kt\u00f3rego emigruje si\u0142a robocza, wskaza\u0107 mo\u017cna 10 pa\u0144stw europejskich najcz\u0119\u015bciej wybieranych jako kraj docelowy (Rys. 1).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-1061\" alt=\"rys1\" src=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/rys11.jpg\" height=\"277\" width=\"390\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Rys. 1. G\u0142\u00f3wne kraje emigracji zarobkowej z Polski wyodr\u0119bnione ze wzgl\u0119du na podobie\u0144stwo w trendzie emigracyjnym<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie danych GUS<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Analiza liczby emigruj\u0105cych do wskazanych 10 kraj\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich czterech lat (2009-2012) pozwala na wskazanie dw\u00f3ch grup o podobnych cechach. Pierwsza z\u0142o\u017cona jest z o\u015bmiu kraj\u00f3w, do kt\u00f3rych liczba wyje\u017cd\u017caj\u0105cych na co najmniej 12 miesi\u0119cy nie przekracza 2500 os\u00f3b rocznie. S\u0105 to: Austria, Francja, Belgia, Hiszpania, Szwecja, W\u0142ochy, Holandia i Irlandia. W tej grupie wyodr\u0119bni\u0107 mo\u017cna podgrupy, jednak z punktu widzenia analizy prowadzonej w niniejszym artykule nie stanowi\u0105 one istotnego czynnika wp\u0142ywaj\u0105cego na zachowania migracyjne. Druga grupa z\u0142o\u017cona jest z dw\u00f3ch kraj\u00f3w, do kt\u00f3rych najcz\u0119\u015bciej wyje\u017cd\u017caj\u0105 Polacy. Chodzi o: Niemcy i Wielk\u0105 Brytani\u0119. W ci\u0105gu roku do ka\u017cdego z nich wyje\u017cd\u017ca ponad 10000 os\u00f3b. Analizuj\u0105c przyczyny takiego stanu, mo\u017cna wskaza\u0107 zar\u00f3wno czynniki ekonomiczne, jak i pozagospodarcze. W ramach niniejszego artyku\u0142u poddano analizie kilka z nich, chc\u0105c wskaza\u0107 ewentualn\u0105 ich istotno\u015b\u0107 przy podejmowaniu decyzji o wyje\u017adzie. Ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce jest to zjawisko bardzo z\u0142o\u017cone, nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 zar\u00f3wno moment decyzji o wyje\u017adzie do danego kraju, jak i warunki zastane ju\u017c po przybyciu, a kt\u00f3re w spos\u00f3b istotny mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie na rynku pracy po znalezieniu si\u0119 w kraju docelowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W celu przeprowadzenia analizy dotycz\u0105cej proces\u00f3w migracyjnych w Polsce wykorzystano model regresji wielorakiej, gdzie zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105 by\u0142a liczba os\u00f3b emigruj\u0105cych z Polski do danego kraju, za\u015b zmiennymi niezale\u017cnymi dwie grupy czynnik\u00f3w: ekonomiczne i kulturowe. Autorki opracowania stoj\u0105 na stanowisku, \u017ce w momencie podejmowania decyzji o emigracji decyduj\u0105 czynniki ekonomiczne, natomiast w sytuacji, kiedy emigrant znajdzie si\u0119 w miejscu docelowym du\u017c\u0105 wag\u0119 zaczyna przywi\u0105zywa\u0107 do uwarunkowa\u0144 kulturowych. Warunki ekonomiczne schodz\u0105 w\u00f3wczas na dalszy plan w obliczu konieczno\u015bci przystosowania si\u0119 do odmiennych warunk\u00f3w spo\u0142eczno-kulturowych danego obszaru. To one mog\u0105 by\u0107 nawet podstaw\u0105 podj\u0119cia decyzji o powrocie do kraju, je\u017celi emigranci nie potrafi\u0105 odnale\u017a\u0107 si\u0119 w nowej dla nich, trudnej sytuacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do grupy czynnik\u00f3w wybrano nast\u0119puj\u0105ce zmienne: warto\u015b\u0107 PKB (\u03b1<sub>1<\/sub>), wska\u017anik zatrudnienia (\u03b1<sub>2<\/sub>), \u015brednie roczne zarobki w USD (\u03b1<sub>3<\/sub>) oraz warto\u015b\u0107 wska\u017anika HDI &#8211; <em>Human Development Index<\/em> informuj\u0105cego o stanie rozwoju spo\u0142eczno-ekonomicznego danego kraju i pozwalaj\u0105cego oceni\u0107 poszczeg\u00f3lne kraje pod wieloma wzgl\u0119dami(\u03b1<sub>4<\/sub>). W drugiej grupie znalaz\u0142y si\u0119 czynniki zaliczane wg G. Hofstedego do tzw. wymiar\u00f3w r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy kulturami, a mianowicie (Hofstede, 2000, s. 51):<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">dystans w\u0142adzy (\u03b2<sub>1<\/sub>),<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">indywidualizm i kolektywizm (\u03b2<sub>2<\/sub>),<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">m\u0119sko\u015b\u0107 i kobieco\u015b\u0107 (\u03b2<sub>3<\/sub>),<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">unikanie niepewno\u015bci (\u03b2<sub>4<\/sub>),<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">orientacja d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowa (\u03b2<sub>5<\/sub>).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ka\u017cdy z wymienionych wy\u017cej wymiar\u00f3w jest agregatem wielu czynnik\u00f3w branych pod uwag\u0119 w ocenie danego zjawiska i posiada konkretn\u0105 warto\u015b\u0107 liczbow\u0105. Z tego wzgl\u0119du zdecydowano si\u0119 na zastosowanie tego samego podej\u015bcia, jak w przypadku czynnik\u00f3w ekonomicznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tabela 1 przedstawia efekty analizy czynnik\u00f3w nale\u017c\u0105cych do pierwszej grupy (ekonomicznych).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Tabela 1.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Podsumowanie wynik\u00f3w regresji wielorakiej dla czynnik\u00f3w ekonomicznych<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse;\" border=\"1\" cellpadding=\"0\" cellspacing=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" valign=\"top\" width=\"206\">Warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnika korelacji mi\u0119dzy zmiennymi<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"132\">Poprawione R<sup>2<\/sup><\/td>\n<td width=\"85\">\n<p align=\"center\"><em>F(2,7)<\/em><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"68\">\n<p align=\"center\"><em>p<\/em><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"width: 92.15pt; border-width: 1pt 1pt 1pt medium; border-style: solid solid solid none; border-color: black black black -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" width=\"123\">Standardowy b\u0142\u0105d estymacji<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 154.25pt; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color black black; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" valign=\"top\" width=\"206\">0,85<\/td>\n<td width=\"132\">\n<p align=\"center\">0,63<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"85\">\n<p align=\"center\">8,73<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"68\">\n<p align=\"center\">0,01<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"width: 92.15pt; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: -moz-use-text-color black black -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" valign=\"top\" width=\"123\">2710,7<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 460.6pt; border-right: 1pt solid black; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color black black; padding: 0cm 5.4pt;\" colspan=\"5\" valign=\"top\" width=\"614\">\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: normal;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">Podsumowanie wynik\u00f3w regresji modelu liniowego<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 154.25pt; border-right: 1pt solid black; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color black black; padding: 0cm 5.4pt;\" width=\"206\">\n<p align=\"center\">Sk\u0142adowe modelu<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"132\"><em>b<\/em><\/td>\n<td width=\"85\">\n<p align=\"center\">B\u0142. std.<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"68\"><em>t(7)<\/em><\/td>\n<td style=\"width: 92.15pt; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: -moz-use-text-color black black -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" width=\"123\"><em>p<\/em><i><\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 154.25pt; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color black black; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" width=\"206\">Wyraz wolny<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"132\">-17830,3<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">7324,2<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"68\">-2,43<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">0,05<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 154.25pt; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color black black; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" width=\"206\"><em>parametr<\/em> \u03b1<i><sub><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">1<\/span><\/sub><\/i> &#8211; PKB<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"132\">0,0042<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">0,001<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"68\">4,18<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">0,004<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 154.25pt; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color black black; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" width=\"206\"><em>parametr<\/em> <i><sub><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">\u03b13<\/span><\/sub><\/i> &#8211; \u015brednie roczne zarobki w USD<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"132\">0,316<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">0,131<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"68\">2,41<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">0,05<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">\u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Analiza czynnik\u00f3w ekonomicznych decyduj\u0105cych o emigracji i wyborze kraju docelowego, przeprowadzona na potrzeby opracowania, upowa\u017cnia do stwierdzenia, \u017ce spo\u015br\u00f3d analizowanych miernik\u00f3w, statystycznie istotny wp\u0142yw maj\u0105: warto\u015b\u0107 PKB oraz \u015brednie roczne zarobki wyra\u017cone w dolarach. Ten drugi czynnik ma wi\u0119ksze znaczenie przy podejmowaniu decyzji o wyborze kraju docelowego. Interesuj\u0105cy jest fakt, \u017ce wska\u017anik zatrudnienia oraz warto\u015b\u0107 wska\u017anika HDI wyra\u017caj\u0105cego poziom rozwoju spo\u0142ecznego nie zosta\u0142y uj\u0119te w modelu, zatem ich wp\u0142yw nie jest statystycznie istotny. Jest to o tyle wa\u017cne, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 emigruj\u0105cych decyduje si\u0119 na ten krok ze wzgl\u0119du na ch\u0119\u0107 podj\u0119cia pracy zawodowej. Jednak w tym przypadku wi\u0119ksze znaczenie ma wysoko\u015b\u0107 potencjalnych zarobk\u00f3w ni\u017c \u0142atwo\u015b\u0107 znalezienia pracy. Wsp\u00f3\u0142czynnik poprawionej determinacji wielorakiej R<sup>2<\/sup>, osi\u0105ga warto\u015bci powy\u017cej 0,63, co oznacza, \u017ce wi\u0119cej ni\u017c 63% modelu jest wyja\u015bnione przez tak\u0105 kombinacj\u0119 zmiennych. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w przeprowadzonej regresji wykorzystano tradycyjn\u0105 metod\u0119 regresji wielorakiej bez wyg\u0142adzania grzbietowego, kt\u00f3re sztucznie zmniejsza warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w korelacji (przez dodanie warto\u015bci parametru <em>lambda<\/em>), jednak daje bardziej stabilne warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w \u03b1. (Stanisz, 2000a, s. 205). Po zastosowaniu regresji grzbietowej, \u017caden z parametr\u00f3w nie wszed\u0142by w sk\u0142ad modelu. W celu weryfikacji poprawno\u015bci tak zbudowanych modeli pos\u0142u\u017cono si\u0119 analiz\u0105 wariancji, kt\u00f3ra pozwala na r\u00f3wnoczesne zweryfikowanie trzech hipotez H<sub>0<\/sub>: 1) o istotno\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika kierunkowego&nbsp;\u03b1<sub>1<\/sub>=0; 2) o istotno\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika determinacji R<sup>2<\/sup>=0; 3) o istotno\u015bci liniowego zwi\u0105zku mi\u0119dzy analizowanymi zmiennymi \u03b1<sub>1<\/sub>x+\u03b1<sub>0<\/sub>=0 (Stanisz, 2000b, s. 37). Wyniki analizy wskaza\u0142y, \u017ce model jest prawid\u0142owo zbudowany i dobrze dopasowany do danych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Analiza przeprowadzona dla czynnik\u00f3w kulturowych decyduj\u0105cych o emigracji wykaza\u0142a, \u017ce pewien wp\u0142yw na wyjazd mog\u0105 mie\u0107 zmienne zaliczane do grupy: indywidualizm i kolektywizm (\u03b2<sub>2<\/sub>), m\u0119sko\u015b\u0107 i kobieco\u015b\u0107 (\u03b2<sub>3<\/sub>) oraz orientacja d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowa (\u03b2<sub>5<\/sub>), jednak nie stanowi\u0105 one istotnych czynnik\u00f3w mog\u0105cych wyja\u015bni\u0107 trend emigracyjny. Wsp\u00f3\u0142czynnik korelacji mi\u0119dzy tymi zmiennymi wynosi 0,65, jednak warto\u015b\u0107 poprawionego wsp\u00f3\u0142czynnika determinacji R<sup>2<\/sup> ju\u017c tylko 0,13, zatem mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o nik\u0142ym wp\u0142ywie analizowanych czynnik\u00f3w kulturowych na zjawisko emigracji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>2. Uwarunkowania kulturowe badanych kraj\u00f3w w \u015bwietle bada\u0144 G. Hofstede<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kultura jest poj\u0119ciem, kt\u00f3re nie jest definiowane jednoznacznie. Wielo\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cno\u015b\u0107 podej\u015b\u0107 \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce o bogactwie tego zjawiska. W niniejszym artykule pos\u0142u\u017cono si\u0119 definicj\u0105 zaproponowan\u0105 przez G. Hofstede, kt\u00f3ry uto\u017csamia kultur\u0119 z cywilizacj\u0105 lub pewnym wyrafinowaniem intelektualnym, kt\u00f3rego przejawem s\u0105 wykszta\u0142cenie, sztuka i literatura (Hofstede, 2000, s. 39). Definicja ta kieruje uwag\u0119 na artefakty kultury, przejawiaj\u0105ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w konkretnych wytworach materialnych. Alternatywnie, J.A.F. Stoner i Ch. Wankel okre\u015blaj\u0105 mianem kultury wszystko to, co odnosi si\u0119 do przewa\u017caj\u0105cych wzor\u00f3w post\u0119powania, interakcji, norm, warto\u015bci, postaw i uczu\u0107. Kultura tak rozumiana obejmuje zar\u00f3wno formalne aspekty \u017cycia, jak i nieformalne \u201eukryte\u201d postawy (Stoner, Wankel, 1994, s. 317). W definicji tej zwraca si\u0119 uwag\u0119 na wytwory niematerialne, przejawiaj\u0105ce si\u0119 w sposobie my\u015blenia. Wynika st\u0105d te\u017c, \u017ce kultura jest spo\u0142ecznie wytwarzana przez dan\u0105 zbiorowo\u015b\u0107 zgodnie z jej potrzebami i aspiracjami, dotycz\u0105cymi maksymalizacji szans przetrwania i rozwoju (Karwi\u0144ska, 2007, s. 71). Jest ona wt\u00f3rnym elementem, stworzonym przez dan\u0105 grup\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i powszechnie przez ni\u0105 przyj\u0119tym. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 podej\u015bcia, jakie jest prezentowane przez badaczy, ujawnia bogactwo tego poj\u0119cia. R\u00f3wnocze\u015bnie warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c kultura jest zjawiskiem z\u0142o\u017conym, niejednorodnym, w zwi\u0105zku z czym jej okre\u015blenie te\u017c mo\u017ce by\u0107 k\u0142opotliwe do zdiagnozowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na prze\u0142omie lat 70. i 80. XX wieku, holenderski badacz, G. Hofstede przeprowadzi\u0142 kompleksowe badania w kilkudziesi\u0119ciu krajach maj\u0105ce na celu okre\u015blenie wp\u0142ywu kultury na warto\u015bci w miejscu pracy. Badania wykaza\u0142y wyst\u0119powanie znacznych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy lud\u017ami w zale\u017cno\u015bci od narodowo\u015bci, jakie reprezentuj\u0105. Na tej podstawie G. Hofstede zdefiniowa\u0142 kluczowe wymiary r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy kulturami, wspomniane ju\u017c wcze\u015bniej (Hofstede, 2000, s. 51):<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>dystans w\u0142adzy (PDI) \u2013 okre\u015bla spos\u00f3b, w jaki traktowane s\u0105 nier\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy lud\u017ami w spo\u0142ecze\u0144stwie;<\/li>\n<li>indywidualizm i kolektywizm (IDV) \u2013 miarami s\u0105 stosunki jednostki z innymi lud\u017ami oraz przeciwstawianie wolno\u015bci osobistej potrzebie wi\u0119zi spo\u0142ecznych,<\/li>\n<li>m\u0119sko\u015b\u0107 i kobieco\u015b\u0107 (MAS) \u2013 dotyczy podzia\u0142u r\u00f3l spo\u0142ecznych wed\u0142ug p\u0142ci. W spo\u0142ecze\u0144stwie m\u0119skim wyst\u0119puje znaczny podzia\u0142 r\u00f3l spo\u0142ecznych wed\u0142ug p\u0142ci, a w spo\u0142ecze\u0144stwie kobiecym ten podzia\u0142 jest stosunkowo niewielki,<\/li>\n<li>unikanie niepewno\u015bci (UAI) \u2013 okre\u015bla stosunek spo\u0142ecze\u0144stwa do niepewno\u015bci dotycz\u0105cej przysz\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li>orientacja d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowa (LTO) &#8211; wskazujaca na spos\u00f3b zapatrywania sie na czas i perspektyw\u0119 dzia\u0142ania.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opr\u00f3cz G. Hofstedego, problematyk\u0105 kultury organizacyjnej i jej znaczeniem w zarz\u0105dzaniu przedsi\u0119biorstwem, zajmowa\u0142o si\u0119 wielu badaczy. W tabeli 2. zawarto opis kultury Polski w badaniach G. Hofstedego i innych naukowc\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Tabela 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Warto\u015bci liczbowe dla wymiar\u00f3w r\u00f3\u017cnic kulturowych mi\u0119dzy analizowanymi krajami<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse;\" border=\"1\" cellpadding=\"0\" cellspacing=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" valign=\"top\" width=\"177\">Autorzy bada\u0144<\/td>\n<td style=\"width: 340.4pt; border-width: 1pt 1pt 1pt medium; border-style: solid solid solid none; border-color: windowtext windowtext windowtext -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt; text-align: center;\" valign=\"top\" width=\"454\">Opis kultury Polski<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 133pt; border-right: 1pt solid windowtext; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"177\">G. Hofstede (zapocz\u0105tkowane w latach 60. 70 XX w.)<\/td>\n<td style=\"width: 340.4pt; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"454\">\n<ul>\n<li>\u015brodkowa pozycja w zakresie dystansu w\u0142adzy (PDI)<\/li>\n<li>umiarkowany indywidualizm (IND)<\/li>\n<li>silny maskulinizm (MAS)<\/li>\n<li>silne unikanie niepewno\u015bci (UAI)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 133pt; border-right: 1pt solid windowtext; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"177\">F. Trompenaars (lata 80. 90. XX w.)<\/td>\n<td style=\"width: 340.4pt; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"454\">\n<p>Umiarkowane (niemal \u015brodowe pozycje):<\/p>\n<ul>\n<li>dystans w\u0142adzy<\/li>\n<li>indywidualizm<\/li>\n<li>unikanie niepewno\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 133pt; border-right: 1pt solid windowtext; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"177\">R. Inglehart<\/td>\n<td style=\"width: 340.4pt; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"454\">\n<p>W jego badaniach Polska przedstawiona zosta\u0142a jako kraj kulturowo odleg\u0142y od wzor\u00f3w zar\u00f3wno kraj\u00f3w s\u0105siedzkich, jak i innych kraj\u00f3w katolickich. Warto\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za dominuj\u0105ce w Polsce to: tradycja oraz materializm.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 133pt; border-right: 1pt solid windowtext; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"177\">\n<p>R.J. Hous (w Polsce J. M\u0105czy\u0144ski i S. Witkowski)<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"width: 340.4pt; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext -moz-use-text-color; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"top\" width=\"454\">\n<ul>\n<li>niska orientacja na osi\u0105gni\u0119cia<\/li>\n<li>bardzo niska orientacja na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/li>\n<li>pozycja \u015brodkowa w wymiarze r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci<\/li>\n<li>umiarkowana asertywno\u015b\u0107<\/li>\n<li>pozycja \u015brodkowa w wymiarze kolektywizm-indywidualizm<\/li>\n<li>wysoki dystans w\u0142adzy<\/li>\n<li>niska orientacja na ludzi<\/li>\n<li>pozycja \u015brodkowa w wymiarze unikania niepewno\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: (Kociszewska \u2013 Panaszek, Panaszek, 2010, s. 125).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Klasyfikacja kultury organizacyjnej zaproponowana przez G. Hofstedego jest bardzo popularna, jest przydatna przy okre\u015blaniu zachowa\u0144, preferencji i po\u017c\u0105danych sposob\u00f3w komunikacji z przedstawicielami danej kultury i mo\u017ce by\u0107 pomocna w analizie zachowa\u0144 zawodowych po przybyciu imigranta do danego kraju. Wyniki prowadzonych przez niego bada\u0144 s\u0105 na bie\u017c\u0105co aktualizowane i udost\u0119pniane. Ka\u017cdy z analizowanych przez niego pi\u0119ciu wymiar\u00f3w posiada dla danego kraju warto\u015b\u0107 liczbow\u0105 w skali od 0 do 100, gdzie g\u00f3rna granica oznacza pe\u0142n\u0105 realizacj\u0119 pierwszego z biegun\u00f3w nazwy. W 2014 roku G. Hofstede zamieni\u0142 ostatni wymiar: orientacja d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowa (LTO) na dwa inne: pragmatyzm oraz uleg\u0142o\u015b\u0107. Pierwszy z nich okre\u015bla, jak ludzie w przesz\u0142o\u015bci oraz wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odnosz\u0105 si\u0119 do faktu, \u017ce wiele z dziej\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 nich rzeczy jest trudna do wyt\u0142umaczenia. Uleg\u0142o\u015b\u0107 zdefiniowana zosta\u0142a jako stopie\u0144, w kt\u00f3rym ludzie pr\u00f3buj\u0105 kontrolowa\u0107 pragnienia i impulsy, w oparciu o spos\u00f3b i okoliczno\u015bci, w jakich si\u0119 pojawi\u0142y. Ze wzgl\u0119du na cel artyku\u0142u zdecydowano si\u0119 na wykorzystanie dotychczasowej pi\u0119cioelementowej skali analizy. Tabela 3 prezentuje warto\u015bci liczbowe ka\u017cdego z wymiar\u00f3w dla analizowanych kraj\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Tabela 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">Warto\u015bci liczbowe dla wymiar\u00f3w r\u00f3\u017cnic kulturowych mi\u0119dzy analizowanymi krajami<\/p>\n<div align=\"center\">\n<table style=\"border-collapse: collapse;\" border=\"1\" cellpadding=\"0\" cellspacing=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 116.9pt; border: 1pt solid black; padding: 0cm 5.4pt;\" valign=\"bottom\" width=\"156\">&nbsp;<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">PDI<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">IDV<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">MAS<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">UAI<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">LTO<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Austria<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">11<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">55<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">79<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">70<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">31<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Belgia&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">65<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">75<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">54<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">94<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">38<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Francja&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">68<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">71<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">43<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">86<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">39<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Hiszpania&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">57<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">51<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">42<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">86<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">19<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Holandia<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">38<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">80<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">14<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">53<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">44<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Irlandia&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">28<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">70<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">68<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">35<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">43<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Niemcy&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">35<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">67<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">66<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">65<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">31<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Szwecja&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">31<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">71<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">5<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">29<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">20<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Wielka Brytania<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">35<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">89<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">66<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">35<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">25<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>W\u0142ochy&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">50<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">76<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">70<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">75<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">34<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\" width=\"156\">\n<p>Polska<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"55\">\n<p align=\"center\">68<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"49\">\n<p align=\"center\">60<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">64<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">93<\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"bottom\" width=\"47\">\n<p align=\"center\">32<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\">\u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne na podstawie <a href=\"http:\/\/www.geert-hofstede.com\/\">http:\/\/www.geert-hofstede.com\/<\/a> [reviewed on 24-02-2014]\n<p style=\"text-align: justify;\">Dystans w\u0142adzy (PDI) jest najni\u017cszy w Austrii. Oznacza to, i\u017c bardziej ni\u017c w pozosta\u0142ych krajach, w tym te\u017c w Polsce d\u0105\u017cy si\u0119 tam do ograniczania nier\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami i decentralizacji, a podw\u0142adni w wi\u0119kszym stopniu oczekuj\u0105 od prze\u0142o\u017conych konsultacji przy podejmowaniu decyzji. Prze\u0142o\u017ceni s\u0105 te\u017c bardziej partnerami ni\u017c szefami. Warto\u015b\u0107 tego wymiaru jest podobna do polskiego tylko w Belgii i Francji. W tych krajach bardziej podkre\u015bla si\u0119 r\u00f3\u017cnice w statusie spo\u0142ecznym i materialnym mi\u0119dzy lud\u017ami i zwraca si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na nier\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami na r\u00f3\u017cnych szczeblach hierarchii organizacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Druga cecha, indywidualizm (IDV) jest najsilniej zaznaczona w spo\u0142ecze\u0144stwie brytyjskim. W zasadzie tylko w Austrii i Hiszpanii warto\u015b\u0107 tego wymiaru jest ni\u017csza ni\u017c w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim. Wy\u017csze warto\u015bci tego wymiaru w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w wskazuj\u0105, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em identyfikacji w tych spo\u0142ecze\u0144stwach jest jednostka. Jej interes jest wa\u017cniejszy od interesu grupy, a osi\u0105gni\u0119cie celu jest wa\u017cniejsze od relacji mi\u0119dzyludzkich. Wa\u017cna jest niezale\u017cno\u015b\u0107 i swobodne wyra\u017canie opinii. Spo\u0142ecze\u0144stwo polskie wykazuje znacznie ni\u017cszy wska\u017anik indywidualizmu, co sugeruje wy\u017cszy poziom poczucia wsp\u00f3lnoty i orientacj\u0119 kolektywistyczn\u0105, podobnie jak w Austrii i Hiszpanii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0119sko\u015b\u0107 (MAS) jest najbardziej wyra\u017ana w spo\u0142ecze\u0144stwie austriackim i w\u0142oskim. W tych krajach wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do pieni\u0119dzy i d\u00f3br materialnych, a asertywno\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142zawodnictwo w osi\u0105gni\u0119ciach jest bardziej istotne ni\u017c w pozosta\u0142ych spo\u0142ecze\u0144stwach. W przeciwie\u0144stwie do tych cech preferencje wsp\u00f3\u0142pracy, skromno\u015b\u0107, dbanie o s\u0142abych i jako\u015bci \u017cycia s\u0105 typowe dla spo\u0142ecze\u0144stwa kobiecego, kt\u00f3rym w\u015br\u00f3d analizowanych kraj\u00f3w cechuje si\u0119 Szwecja, otwarta na porozumienie i wsp\u00f3\u0142prac\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Unikanie niepewno\u015bci (UAI) jest najni\u017csze w spo\u0142ecze\u0144stwach szwedzkim, irlandzkim i brytyjskim. W krajach tych nie postrzega zmian i niepewno\u015bci jako czego\u015b, czego nale\u017cy si\u0119 ba\u0107, przed czym nale\u017cy si\u0119 broni\u0107. W przeciwie\u0144stwie do tego, spo\u0142ecze\u0144stwa takie jak polskie i belgijskie, francuskie i hiszpa\u0144skie bardziej ni\u017c pozosta\u0142e uznaj\u0105 niepewno\u015b\u0107 oraz nowe, nieznane rzeczy, jako sta\u0142e zagro\u017cenie, z kt\u00f3rym nale\u017cy walczy\u0107, z kt\u00f3rymi nie wi\u0105\u017ce si\u0119 nic korzystnego. Odczuwaj\u0105 emocjonaln\u0105 potrzeb\u0119 ujmowania rzeczy w ramy prawne i uwa\u017caj\u0105, \u017ce ci\u0119\u017cka praca jest potrzeb\u0105 wewn\u0119trzn\u0105. Te spo\u0142ecze\u0144stwa maj\u0105c wysoki wska\u017anik unikania niepewno\u015bci reprezentuj\u0105 kultury mniej spokojne, niecierpliwe i impulsywne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najd\u0142u\u017cszy horyzont czasowy analizowany w ramach orientacji w czasie (LTO) jest identyfikowany w Holandii i Irlandii, cho\u0107 i w tych spo\u0142ecze\u0144stwach warto\u015b\u0107 tego wska\u017anika nie przekracza 50, co oznacza\u0107 mo\u017ce \u017ce w gruncie rzeczy istotny jest horyzont kr\u00f3tkoterminowy. Orientacja d\u0142ugoterminowa oznacza bowiem wyst\u0119powanie takich cech, jak wytrwa\u0142o\u015b\u0107, zapobiegliwo\u015b\u0107, kszta\u0142towanie relacji wed\u0142ug statusu. Przeciwie\u0144stwem tego jest orientacja kr\u00f3tkoterminowa, charakterystyczna dla Szwecji i Hiszpanii, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na ustatkowaniu i r\u00f3wnowadze, odwzajemnianiu przys\u0142ug i poszanowaniu tradycji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przeprowadzona w pierwszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u analiza i przytoczone dane liczbowe wskazuj\u0105, ze spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciu najcz\u0119\u015bciej wybieranych przez emigruj\u0105cych z Polski kraj\u00f3w europejskich s\u0105 Niemcy i Wielka Brytania. W kontek\u015bcie tezy sformu\u0142owanej przez autorki, \u017ce w momencie znalezienia si\u0119 w kraju docelowym, obywatele polscy emigruj\u0105cy do poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w b\u0119d\u0105 musieli przyj\u0105\u0107 pewne uwarunkowania kulturowe i dostosowa\u0107 swoje preferencje i nawyki do panuj\u0105cej tam kultury. O tym, jak wielki dystans dzieli Polak\u00f3w oraz Niemc\u00f3w i Brytyjczyk\u00f3w \u015bwiadczy\u0107 mog\u0105 r\u00f3\u017cnice w poszczeg\u00f3lnych wymiarach wskazywanych przez G. Hofstede. Rysunek 2 prezentuje por\u00f3wnanie obu kultur do polskiej.<\/p>\n<p align=\"center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-1062\" alt=\"rys2\" src=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/rys21.jpg\" height=\"287\" width=\"389\" \/><\/p>\n<p align=\"center\">Rys. 2. R\u00f3\u017cnice w wymiarach kultury mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami i Wielk\u0105 Brytani\u0105<\/p>\n<p align=\"center\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie <a href=\"http:\/\/www.geert-hofstede.com\/\">http:\/\/www.geert-hofstede.com\/<\/a> [reviewed on 24-02-2014]\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman','serif';\"><\/span>Por\u00f3wnuj\u0105c polsk\u0105 kultur\u0119 do kultury w\u0142a\u015bciwej spo\u0142ecze\u0144stwu niemieckiemu i brytyjskiemu widoczne s\u0105 do\u015b\u0107 znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice w odniesieniu do dystansu w\u0142adzy, indywidualizmu oraz unikaniu ryzyka. Te trzy czynniki s\u0105 znacz\u0105co odmienne w dw\u00f3ch najcz\u0119\u015bciej wybieranych krajach emigracji z Polski. Oznacza to, \u017ce przyje\u017cd\u017caj\u0105cy do Niemiec i Wielkiej Brytanii b\u0119d\u0105 musieli zgodzi\u0107 si\u0119 na decentralizacj\u0119, tak\u017ce w sytuacji podj\u0119cia pracy, co oznacza\u0107 mo\u017ce wi\u0119ksz\u0105 indywidualn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wykonywanie powierzonych obowi\u0105zk\u00f3w oraz mniejszy nacisk na prac\u0119 grupow\u0105. Polacy te\u017c b\u0119d\u0105 musieli w wi\u0119kszym stopniu nauczy\u0107 si\u0119 respektowania zasady odbywania konsultacji i partycypacji w podejmowaniu decyzji, szczeg\u00f3lnie je\u015bli b\u0119d\u0105 zajmowa\u0107 stanowiska kierownicze. Mo\u017ce by\u0107 to trudne ze wzgl\u0119du na dominuj\u0105ce w Polsce respektowanie hierarchii i liniowych zale\u017cno\u015bci w organizacji, kt\u00f3re cz\u0119sto ograniczaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 podejmowania samodzielnych decyzji. Podobnie te\u017c, zindywidualizowanie spo\u0142ecze\u0144stwa niemieckiego, a szczeg\u00f3lnie brytyjskiego mo\u017ce sprawia\u0107 trudno\u015b\u0107 Polakom przyby\u0142ym do tych kraj\u00f3w. Polacy maj\u0105 nieco wy\u017csze poczucie wsp\u00f3lnotowo\u015bci ni\u017c wyst\u0119puje ono we wskazanych dw\u00f3ch krajach odniesienia. Realizacja interesu jednostki mo\u017ce si\u0119 zatem wyda\u0107 zaskoczeniem, szczeg\u00f3lnie je\u015bli zesp\u00f3\u0142 d\u0105\u017cy do wyznaczonego celu. W takim wypadku trudno\u015bci mo\u017ce nastr\u0119cza\u0107 zar\u00f3wno ch\u0119\u0107 realizacji celu zespo\u0142owego i osobistego poszczeg\u00f3lnych jednostek przedk\u0142adana nad realizacj\u0119 i utrzymanie stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich. Nieco ni\u017cszy poziom indywidualizmu w spo\u0142ecze\u0144stwie niemieckim w por\u00f3wnaniu z brytyjskim sprawia, \u017ce jest ono postrzegane bardziej przyja\u017anie i mniej niebezpiecznie ni\u017c to ostatnie. Podobnie te\u017c dzieje si\u0119 z unikaniem ryzyka. Spo\u0142ecze\u0144stwo niemieckie i brytyjskie s\u0105 sk\u0142onne rzadziej traktowa\u0107 to, co nieprzewidywalne jako zagro\u017cenie i niebezpiecze\u0144stwo, jednak w r\u00f3\u017cnym stopniu. Wyr\u00f3\u017cniony w nowym podziale przez G. Hofstede pragmatyzm, osi\u0105ga wybitnie wysok\u0105 warto\u015b\u0107 dla spo\u0142ecze\u0144stwa niemieckiego. Sprawia to, \u017ce unikanie ryzyka jest wyborem logicznym wynikaj\u0105cym z doskona\u0142ego rozeznania sytuacji i pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci w emocjonalnym podejmowaniu decyzji. W tym aspekcie spo\u0142ecze\u0144stwo brytyjskie jawi si\u0119 jako otwarte na to, co nowe i traktuje ka\u017cd\u0105 okazj\u0119 do realizacji w\u0142asnego celu, co pokrywa si\u0119 z wyra\u017anym indywidualizmem wyodr\u0119bnionym w tej kulturze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wyniki przeprowadzonych na potrzeby opracowania analiz zmuszaj\u0105 do rozpatrzenia konieczno\u015bci wprowadzania w organizacjach zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Sytuacja ta dotyczy\u0107 mo\u017ce szczeg\u00f3lnie spo\u0142ecze\u0144stw, do kt\u00f3rych nap\u0142ywaj\u0105 potencjalni pracownicy z odmiennych kulturowo kraj\u00f3w, co rozpatrywane jest nie tylko w wymiarze r\u00f3\u017cnic kontynentalnych, ale dotyczy\u0107 mo\u017ce r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy krajami w kr\u0119gu kultury europejskiej.<\/p>\n<p><strong>3. Konieczno\u015b\u0107 zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego globalnych przedsi\u0119biorstwach<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">We wsp\u00f3\u0142czesnych procesach gospodarowania, g\u0142\u00f3wnie w wyniku globalizacji, ro\u015bnie znaczenie zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Wraz z narastaj\u0105c\u0105 migracj\u0105 si\u0142y roboczej, wraz ze wzrostem liczby przedsi\u0119biorstw mi\u0119dzynarodowych (ponadnarodowych korporacji), kt\u00f3rych kadr\u0119 stanowi\u0105 wielonarodowe, multikulturowe zespo\u0142y \u2013 coraz wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do umiej\u0119tno\u015bci zarz\u0105dzania kulturow\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 oraz tw\u00f3rczego wykorzystanie takich odmiennych kulturowo grup.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wyniku globalizacji coraz \u0142atwiej jest przemieszcza\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy nawet odleg\u0142ymi geograficznie rynkami. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b decyduje si\u0119 zatem na emigracj\u0119 dostrzegaj\u0105c dla siebie wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci \u2013 g\u0142\u00f3wnie ekonomiczne, ale tak\u017ce w zakresie rozwoju w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci, pozyskiwania nowej wiedzy, samorealizacji. Cech\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej emigracji jest to, \u017ce wyje\u017cd\u017caj\u0105 (coraz cz\u0119\u015bciej) osoby m\u0142ode, ambitne, wykszta\u0142cone, otwarte, znaj\u0105ce j\u0119zyki obce, kt\u00f3rym stosunkowo \u0142atwo jest dostosowa\u0107 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w. M\u0142odzi wyje\u017cd\u017caj\u0105 ponadto z nowo za\u0142o\u017conymi rodzinami, by zminimalizowa\u0107 negatywne aspekty tego procesu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wsp\u00f3\u0142czesne przedsi\u0119biorstwa powinny zatem w coraz wi\u0119kszym stopniu posiada\u0107 (nabywa\u0107) umiej\u0119tno\u015bci zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowymi zespo\u0142ami pracownik\u00f3w, zw\u0142aszcza w krajach, kt\u00f3re stanowi\u0105 popularne miejsca emigracji nie tylko Polak\u00f3w, ale i innych narodowo\u015bci z kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej \u2013 na przyk\u0142ad Niemcy czy Wielka Brytania. Przedsi\u0119biorstwa takie potrafi\u0105 wykorzysta\u0107 atuty takiej sytuacji, s\u0105 bardziej ni\u017c inne otwarte na zmiany, nowo\u015bci, \u0142atwiej im dostosowywa\u0107 si\u0119 do wymog\u00f3w otoczenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zarz\u0105dzanie mi\u0119dzykulturowe badaj\u0105ce zwi\u0105zki mi\u0119dzy cechami danej kultury narodowej a zarz\u0105dzaniem, w literaturze polskiej pojawi\u0142o si\u0119 w latach 80. XX w. (cho\u0107 genezy tego uj\u0119cia mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 ju\u017c w latach 50. XX w. Zdaniem M. Kostery, wi\u0119ksze zainteresowanie t\u0105 problematyk\u0105 wynika\u0142a z nast\u0119puj\u0105cych przyczyn (Kostera, 1997, s. 523):<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">upadek komunizmu i socjalizmu w krajach Europy \u015arodkowo-Wschodniej,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">post\u0119puj\u0105ca integracja ekonomiczna,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">ekspansja kraj\u00f3w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">rozw\u00f3j korporacji transnarodowych (ponadnarodowych korporacji).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opis zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego bardzo cz\u0119sto sprowadza si\u0119 do analizy zasob\u00f3w ludzkich (a dok\u0142adnie ich zachowa\u0144) w wielokulturowym \u015brodowisku. To ludzie tworz\u0105 bowiem kultur\u0119 i to oni musz\u0105 zmierzy\u0107 si\u0119 z ewentualnymi problemami. Zdaniem R. Winkler organizacja mi\u0119dzykulturowa posiada nast\u0119puj\u0105ce cechy charakterystyczne (Winkler, 2009, s. 39):<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>jej zasoby ludzkie s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane kulturowo,<\/li>\n<li>w jej obr\u0119bie wyst\u0119puje tzw. pluralizm kulturowy, co oznacza, \u017ce wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 w niej i pozostaj\u0105 ze sob\u0105 w sta\u0142ej interakcji warto\u015bci, obyczaje, za\u0142o\u017cenia i dogmaty r\u00f3\u017cnych kultur,<\/li>\n<li>ma miejsce tzw. akulturacja, tzn. szczeg\u00f3lna odmiana proces\u00f3w socjalizacji, w ramach kt\u00f3rych nast\u0119puje przyjmowanie przez jednostk\u0119 tre\u015bci kultury odmiennych od tych, jakie wcze\u015bniej naby\u0142a i przestrzega\u0142a,<\/li>\n<li>zachodz\u0105 w niej procesy integracji, co oznacza, \u017ce w ramach tworzonego specyficznego \u201edialogu organizacyjnego\u201d d\u0105\u017cy si\u0119 do wyeliminowania dyskryminacji mniejszo\u015bci kulturowych, do dbania o to, by \u2013 je\u017celi to tylko mo\u017cliwe \u2013 by\u0142y one reprezentowane w r\u00f3\u017cnych szczeblach zarz\u0105dzania organizacji oraz by nie dopuszcza\u0107 do dominacji kt\u00f3rejkolwiek z kultur.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Immanentn\u0105 cech\u0105 sytuacji koegzystencji wielu r\u00f3\u017cnorodnych kultur jest konflikt. Bardzo rzadko bowiem, nawet w przypadku bardzo podobnych typ\u00f3w kultur, jednostki szybko i bez problem\u00f3w asymiluj\u0105 si\u0119 do nowej dla nich, nieznanej sytuacji, przystosowuj\u0105 si\u0119 do panuj\u0105cych w kraju docelowym warunk\u00f3w. Z drugiej strony instytucje i systemy spo\u0142eczne s\u0105 raczej hermetyczne i trudno jest im otworzy\u0107 si\u0119 na nowo\u015bci, odmienno\u015bci, tak\u017ce kulturowe. Postrzega si\u0119 je raczej w kategoriach zagro\u017cenia dla integralno\u015bci i sp\u00f3jno\u015bci danej spo\u0142eczno\u015bci. Dochodzi cz\u0119sto do paradoksalnych sytuacji, dlatego \u017ce z jednej strony w sferze deklaracji organizacje poszukuj\u0105 jednostek wybitnych, nietypowych, w praktyce cz\u0119sto bywa jednak zupe\u0142nie inaczej (Durniat, 2010, s. 150). Badania dowodz\u0105, \u017ce r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzykulturowe generuj\u0105 wiele problem\u00f3w \u2013 na przyk\u0142ad cz\u0119sto jest to przes\u0142anka do mobbingu (Durniat, 2010, s. 144). W osobach zarz\u0105dzaj\u0105cych (i nie tylko) to, co nowe, nieznane, inne zawsze budzi l\u0119k, a nawet niech\u0119\u0107. Decydenci cz\u0119sto boj\u0105 si\u0119 (nie chc\u0105) wychodzi\u0107 poza utarte, sprawdzone schematy, a idealny, zdyscyplinowany pracownik ma robi\u0107 dok\u0142adnie to, czego standardowo si\u0119 od niego wymaga. W takiej sytuacji osoba odmiennych nawykach, przyzwyczajeniach, sposobach zachowania \u2013 nie b\u0119dzie postrzegana pozytywnie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warto mie\u0107 na uwadze problemy mog\u0105ce pojawi\u0107 si\u0119 w sytuacji wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania przedstawicieli r\u00f3\u017cnorodnych kultur, cho\u0107 du\u017co bardziej pozytywne efekty przynosi koncentrowanie si\u0119 na wychwytywaniu pozytywnych aspekt\u00f3w takiej sytuacji. R\u00f3\u017cne narodowo\u015bci mog\u0105 bowiem (i powinny) czerpa\u0107 wzajemne korzy\u015bci z kontaktu z przedstawicielami innych kultur. Mog\u0105 uczy\u0107 si\u0119 od siebie, staj\u0105 si\u0119 bardziej otwarci na nowe sytuacje i nowych ludzi, tolerancyjni. Wa\u017cne zatem, by istotnym przes\u0142aniem \u201e\u2026zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego by\u0142o ograniczanie obszar\u00f3w potencjalnych konflikt\u00f3w przy jednoczesnym powi\u0119kszaniu p\u00f3l kooperacji mi\u0119dzykulturowej\u201d (Nowor\u00f3l, 2010, s. 13). Chodzi tak\u017ce o budowanie w procesie komunikacji specyficznych \u201emost\u00f3w mentalnych\u201d pozwalaj\u0105cych przezwyci\u0119\u017ca\u0107 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzykulturowe u\u0142atwiaj\u0105cych porozumiewanie si\u0119 (i nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"center\"><strong>Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W warunkach globalizacji, kiedy intensywnie rozwijaj\u0105 si\u0119 procesy migracyjne, szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym wyzwaniem jest adaptacja do danej kultury, a co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 funkcjonowania w wielokulturowej wsp\u00f3lnocie \u2013 w miejscu zamieszkania, pracy, szkole. Migracja zawsze rodzi bowiem problemy (G. Hofstede okre\u015bla\u0142 to nast\u0119puj\u0105co: <em>Culture is more often a source of conflict than of synergy.<\/em> Cultural differences are a nuisance at best and often a disaster). By temu zapobiega\u0107 nale\u017cy umiej\u0119tnie zarz\u0105dza\u0107 kulturow\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105, by minimalizowa\u0107 zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z takiej sytuacji, a maksymalizowa\u0107 korzy\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015awiadomo\u015b\u0107 istnienia r\u00f3\u017cnic kulturowych nie wyp\u0142ywa bezpo\u015brednio na decyzj\u0119 o wyborze danego kraju docelowego emigracji zarobkowej (najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 bowiem w\u00f3wczas czynniki ekonomiczne), ale stanowi istotny element w adaptacji do panuj\u0105cych w danym kraju warunk\u00f3w. Wp\u0142ywa to nie tylko na osoby przybywaj\u0105ce do kraju docelowego, powoduj\u0105c konieczno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 do panuj\u0105cych warunk\u00f3w, ale te\u017c rodzi potrzeb\u0119 \u015bwiadomego uwzgl\u0119dniania r\u00f3\u017cnic dotycz\u0105cych pracownik\u00f3w w procesie zarz\u0105dzania przedsi\u0119biorstwami, w kt\u00f3rych podejmuj\u0105 oni prac\u0119.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\"><em>Cultural tools \u2013 country comparison prepare by the Hofstede Center<\/em> [reviewed on 24-02-2014]. The internet access: &lt; http:\/\/geert-hofstede.com\/poland.html<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Durniat, Katarzyna. (2010). <em>Mobbing jako patologiczny proces wykluczania jednostek kulturowo odmiennych<\/em>, [w:] Su\u0142kowski, \u0141ukasz. (red.), Zarz\u0105dzanie mi\u0119dzykulturowe w teorii i praktyce, \u0141\u00f3d\u017a: Wyd. Spo\u0142ecznej Wy\u017cszej Szko\u0142y Przedsi\u0119biorczo\u015bci i Zarz\u0105dzania.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hofstede, Geert. (2000). <em>Kultury i organizacje<\/em>. Warszawa: PWE.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Karwi\u0144ska, Anna. (2007). <em>Odkrywanie socjologii. Podr\u0119cznik dla ekonomist\u00f3w.<\/em> Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kociszewska-Panaszek, Anna; Panaszek. Andrzej. (2010). <em>Wp\u0142yw wymiar\u00f3w kultury narodowej na paradygmaty przyw\u00f3dztwa w kontek\u015bcie zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego<\/em>, [w:] Su\u0142kowski, \u0141ukasz. (red.), <em>Zarz\u0105dzanie mi\u0119dzykulturowe w teorii i praktyce<\/em>. \u0141\u00f3d\u017a: Wyd. Spo\u0142ecznej Wy\u017cszej Szko\u0142y Przedsi\u0119biorczo\u015bci i Zarz\u0105dzania.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kostera, Monika. (1997). <em>Zarz\u0105dzanie&nbsp;mi\u0119dzykulturowe<\/em>, [w:] Ko\u017ami\u0144ski, Andrzej.; Piotrowski, W\u0142odzimierz. (red.), <em>Zarz\u0105dzanie.&nbsp;Teoria&nbsp;i&nbsp;praktyka<\/em>, Warszawa: Wyd. Naukowe PWN.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><em>Migracje zagraniczne ludno\u015bci. Narodowy spis Powszechny Ludno\u015bci i Mieszka\u0144<\/em>. (2013). Warszawa: G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Nowor\u00f3l, Aleksander. (2010). <em>Problemy zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego w procesie rewitalizacji obszar\u00f3w miejskich<\/em>, [w:] Su\u0142kowski, \u0141ukasz. (red.), <em>Zarz\u0105dzanie mi\u0119dzykulturowe w teorii i praktyce<\/em>. \u0141\u00f3d\u017a: Wyd. Spo\u0142ecznej Wy\u017cszej Szko\u0142y Przedsi\u0119biorczo\u015bci i Zarz\u0105dzania.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Stanisz, Andrzej. (2000a). <em>Przyst\u0119pny kurs statystyki z wykorzystaniem programu STATISTICA PL na przyk\u0142adach z medycyny<\/em>. Vol. I. Krak\u00f3w: Statsoft.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Stanisz, Andrzej. (2000b), <em>Przyst\u0119pny kurs statystyki z wykorzystaniem programu STATISTICA PL na przyk\u0142adach z medycyny<\/em>. Vol. II. Krak\u00f3w: Statsoft.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Stoner, James; Wankel, Charles. (1994). <em>Kierowanie<\/em>. Warszawa: PWE.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Winkler, Renata. (2009). <em>Proces komunikowania si\u0119 w organizacjach wielokulturowych \u2013 badanie i ocena<\/em>. [w:] Su\u0142kowski, \u0141ukasz.; Waniek, Katarzyna. (red.), <em>Studia z zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego<\/em>, cz. II, \u0141\u00f3d\u017a: Wyd. Spo\u0142ecznej Wy\u017cszej Szko\u0142y Przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: normal;\">&nbsp; <a href=\"http:\/\/redive.eu\/\">http:\/\/redive.eu\/<\/a><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p>&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-253\" style=\"margin-left: 5px;\" alt=\"llp pl\" src=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/llp_pl1.png\" height=\"56\" width=\"200\" \/><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"font-size: smaller;\">Ten projekt zosta\u0142 zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlaj\u0105 jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za umieszczon\u0105 w nich zawarto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artyku\u0142 prezentuje analiz\u0119 czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na procesy migracyjne z Polski do wybranych kraj\u00f3w europejskich w kontek\u015bcie potrzeby zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Analizie zosta\u0142y poddane czynniki ekonomiczne i kulturowe, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107 procesu migracyjnego. Ten ostatni rozpatrywany jest zar\u00f3wno jako decyzja o wyborze kraju emigracji jak te\u017c jako adaptacja do warunk\u00f3w zastanych w kraju docelowym, szczeg\u00f3lnie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":278,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich - Danmar Computers<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich - Danmar Computers\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Artyku\u0142 prezentuje analiz\u0119 czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na procesy migracyjne z Polski do wybranych kraj\u00f3w europejskich w kontek\u015bcie potrzeby zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Analizie zosta\u0142y poddane czynniki ekonomiczne i kulturowe, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107 procesu migracyjnego. Ten ostatni rozpatrywany jest zar\u00f3wno jako decyzja o wyborze kraju emigracji jak te\u017c jako adaptacja do warunk\u00f3w zastanych w kraju docelowym, szczeg\u00f3lnie [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Danmar Computers\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DanmarComputersEU\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-08-04T06:55:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-15T10:25:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"164\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@DanmarComputers\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DanmarComputers\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"26 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b\"},\"headline\":\"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich\",\"datePublished\":\"2014-08-04T06:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-15T10:25:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/\"},\"wordCount\":5170,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"articleSection\":[\"Events\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/\",\"name\":\"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich - Danmar Computers\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"datePublished\":\"2014-08-04T06:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-15T10:25:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"width\":164,\"height\":90,\"caption\":\"redive\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/\",\"name\":\"Danmar Computers\",\"description\":\"IT Matters\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"Danmar Computers\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/07\\\/logo-DANMAR.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/07\\\/logo-DANMAR.jpg\",\"width\":1312,\"height\":439,\"caption\":\"Danmar Computers\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/DanmarComputersEU\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/DanmarComputers\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/danmar-computers\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCJCuoSDcwQl3MvZdg-yn2RQ\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich - Danmar Computers","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich - Danmar Computers","og_description":"Artyku\u0142 prezentuje analiz\u0119 czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na procesy migracyjne z Polski do wybranych kraj\u00f3w europejskich w kontek\u015bcie potrzeby zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego. Analizie zosta\u0142y poddane czynniki ekonomiczne i kulturowe, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107 procesu migracyjnego. Ten ostatni rozpatrywany jest zar\u00f3wno jako decyzja o wyborze kraju emigracji jak te\u017c jako adaptacja do warunk\u00f3w zastanych w kraju docelowym, szczeg\u00f3lnie [&hellip;]","og_url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/","og_site_name":"Danmar Computers","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DanmarComputersEU","article_published_time":"2014-08-04T06:55:00+00:00","article_modified_time":"2025-12-15T10:25:16+00:00","og_image":[{"width":164,"height":90,"url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@DanmarComputers","twitter_site":"@DanmarComputers","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"26 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/#\/schema\/person\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b"},"headline":"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich","datePublished":"2014-08-04T06:55:00+00:00","dateModified":"2025-12-15T10:25:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/"},"wordCount":5170,"publisher":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","articleSection":["Events"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/","name":"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich - Danmar Computers","isPartOf":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","datePublished":"2014-08-04T06:55:00+00:00","dateModified":"2025-12-15T10:25:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#primaryimage","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","contentUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","width":164,"height":90,"caption":"redive"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/procesy-migracyjne-a-potrzeba-zarzadzania-miedzykulturowego-na-przykladzie-wybranych-krajow-europejskich\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Procesy migracyjne a potrzeba zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego na przyk\u0142adzie wybranych kraj\u00f3w europejskich"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#website","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/","name":"Danmar Computers","description":"IT Matters","publisher":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#organization","name":"Danmar Computers","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/logo-DANMAR.jpg","contentUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/logo-DANMAR.jpg","width":1312,"height":439,"caption":"Danmar Computers"},"image":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DanmarComputersEU","https:\/\/x.com\/DanmarComputers","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/danmar-computers","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCJCuoSDcwQl3MvZdg-yn2RQ"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/#\/schema\/person\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1063"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9605,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1063\/revisions\/9605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}