{"id":1060,"date":"2014-07-31T09:00:00","date_gmt":"2014-07-31T09:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/danmar-computers.com.pl\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/"},"modified":"2025-12-15T11:25:15","modified_gmt":"2025-12-15T10:25:15","slug":"kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/","title":{"rendered":"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mgr Ma\u0142gorzata MIK\u0141OSZ<\/strong><br \/>Prezes Danmar Computers Rzesz\u00f3w<br \/><strong>Dr Teresa PIECUCH<\/strong><br \/>Politechnika Rzeszowska<br \/><strong>Dr El\u017cbieta SZCZYGIE\u0141<\/strong><br \/>Sekcja Analiz Spo\u0142eczno-Ekonomicznych, Stowarzyszenie \u201eCentrum Wspierania Edukacji i Przedsi\u0119biorczo\u015bci&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>&nbsp;\u201ePodobnie, jak na najbardziej \u017cyznej glebie nie wyro\u015bnie nic bez uprawy,<\/em><br \/><em>Tak i umys\u0142 bez kultury nie da dobrych owoc\u00f3w\u201d.<\/em><br \/><em>Seneka<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Abstrakt<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest nie tylko po\u017c\u0105dana \u2013 jest wr\u0119cz konieczna do prawid\u0142owego funkcjonowania jednostek, przedsi\u0119biorstw, gospodarek, ca\u0142ych spo\u0142ecze\u0144stw. Wsp\u00f3\u0142czesna przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 ma bardzo r\u00f3\u017cne oblicza. Wyodr\u0119bni\u0107 mo\u017cna wiele interesuj\u0105cych jej form i typ\u00f3w (na przyk\u0142ad przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107: spo\u0142eczna, rodzinna, akademicka, mi\u0119dzynarodowa, regionalna). W artykule skoncentrowano si\u0119 na charakterystyce dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 indywidualnej i korporacyjnej. Ich rozw\u00f3j jest rezultatem splotu r\u00f3\u017cnorodnych czynnik\u00f3w, zale\u017cnych zar\u00f3wno od wewn\u0119trznych (podmiotowych) predyspozycji konkretnych os\u00f3b podejmuj\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 na w\u0142asny rachunek (przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 indywidualna) oraz realizuj\u0105cych przedsi\u0119biorcze przedsi\u0119wzi\u0119cia (przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 korporacyjna), jak r\u00f3wnie\u017c od warunk\u00f3w zewn\u0119trznych wyznaczaj\u0105cych tempo rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci, wp\u0142ywaj\u0105cych na skuteczno\u015b\u0107 tego typu dzia\u0142a\u0144. W opracowaniu szczeg\u00f3\u0142owej analizie poddano kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej. Autorki opracowania zwracaj\u0105 w nim uwag\u0119 na fakt, \u017ce analiza przedsi\u0119biorczo\u015bci (zar\u00f3wno teoretyczna, jak i empiryczna) nie mo\u017ce pomija\u0107 jej zwi\u0105zk\u00f3w z kultur\u0105, kt\u00f3ra stwarza solidne fundamenty ka\u017cdego rodzaju aktywno\u015bci cz\u0142owieka, dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorczej r\u00f3wnie\u017c. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest procesem spo\u0142ecznym bardzo silnie zdeterminowanym kulturowo. Zale\u017cy od wzor\u00f3w, warto\u015bci ukszta\u0142towanych historycznie, tak\u017ce na szczeblu rodziny i spo\u0142ecze\u0144stw lokalnych. Ju\u017c J. Schumpeter (kt\u00f3rego rozwa\u017cania na temat przedsi\u0119biorczo\u015bci uznawane s\u0105 obecnie za klasyczne) wskazywa\u0142 na to, \u017ce rozw\u00f3j przedsi\u0119biorczo\u015bci wymaga sprzyjaj\u0105cego klimatu spo\u0142ecznego. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uwarunkowaniom kulturowym rozwoju ka\u017cdego rodzaju przedsi\u0119biorczo\u015bci przypisuje si\u0119 fundamentaln\u0105 rol\u0119. Podkre\u015bla si\u0119, \u017ce przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko zakorzeniona jest w kulturze oraz ca\u0142kowicie przez ni\u0105 kszta\u0142towana. Uwarunkowania kulturowe odgrywaj\u0105 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 tak\u017ce dlatego, \u017ce przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 realizowana jest w okre\u015blonych realiach spo\u0142ecznych, wynika z ukszta\u0142towanych spo\u0142ecznie wzor\u00f3w zachowa\u0144, sposob\u00f3w my\u015blenia oraz poznawania \u015bwiata, z samej natury cz\u0142owieka &#8211; przedsi\u0119biorcy. Kultura wyznacza swego rodzaju ramy, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorcza aktywno\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107. Analiza przedsi\u0119biorczo\u015bci (tak\u017ce indywidualnej i korporacyjnej) nie mo\u017ce zatem pomija\u0107 jej zwi\u0105zk\u00f3w z kultur\u0105.<\/p>\n<p><strong>S\u0142owa kluczowe:<\/strong> przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 indywidualna, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 korporacyjna, kultura organizacyjna<\/p>\n<p>  <!--more-->  <\/p>\n<p>&nbsp;<strong>1. Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to zjawisko wielowymiarowe, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 rozpatrywane na poziomie indywidualnym, grupowym, organizacyjnym, tak\u017ce region\u00f3w, pa\u0144stw, gospodarek. W ka\u017cdym przypadku analiza przedsi\u0119biorczo\u015bci nie mo\u017ce (nie powinna) pomija\u0107 jej zwi\u0105zku z kultur\u0105. Jako zjawisko spo\u0142eczne wymaga bowiem docieka\u0144 wykraczaj\u0105cych poza uwarunkowania ekonomiczne, formalne, prawne, techniczne, itp. Powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 kontekst kulturowy i relacje w grupach roboczych. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 w ka\u017cdym przypadku, niezale\u017cnie od jej rodzaju \u201edzieje si\u0119\u201d bowiem w okre\u015blonym kontek\u015bcie kulturowym. Kultura stanowi baz\u0119 jej powstania i rozwoju, jest si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015bci ludzi. Jest to aspekt bardzo istotny, cho\u0107 nie\u0142atwy do analizy. Zwraca na to uwag\u0119 na przyk\u0142ad \u0141. Su\u0142kowski stwierdzaj\u0105c &#8211; \u201e\u2026kultura organizacyjna jest terminem stanowi\u0105cym fundament, a jednocze\u015bnie kl\u0105tw\u0119 nauk spo\u0142ecznych i humanistycznych\u201d<a href=\"#ftn1\" id=\"ftnref1\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przedmiotem opracowania s\u0105 zagadnienia zwi\u0105zane ze znaczeniem kultury organizacyjnej w rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej. Om\u00f3wiono w nim istot\u0119, funkcje i znaczenie kultury organizacyjnej oraz zwr\u00f3cono uwag\u0119 na jej rol\u0119 w procesie przedsi\u0119biorczo\u015bci<a href=\"#ftn2\" id=\"ftnref2\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p><strong>2. Istota, funkcje i znaczenie kultury organizacyjnej<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kultura organizacyjna<a href=\"#ftn3\" id=\"ftnref3\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> to poj\u0119cie bardzo r\u00f3\u017cnorodnie definiowane<a href=\"#ftn4\" id=\"ftnref4\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. W najw\u0119\u017cszym uj\u0119ciu odnosi si\u0119 j\u0105 najcz\u0119\u015bciej do \u201e\u2026indywidualnych zachowa\u0144, norm i warto\u015bci konkretnego, pojedynczego cz\u0142owieka (\u2026), to zwyczajowy spos\u00f3b my\u015blenia, odczuwania i dzia\u0142ania \u2013 podzielany, przyswajany i asymilowany przez pracownik\u00f3w\u201d<a href=\"#ftn5\" id=\"ftnref5\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>. Wybrane okre\u015blenia przybli\u017caj\u0105ce istot\u0119 kultury organizacyjnej zawarto w tabeli 1.<\/p>\n<p>Tabela 1. Definicje kultury organizacyjnej<\/p>\n<table border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>Autor\/Autorzy<\/td>\n<td>Kultura organizacyjna to:<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u0141. Su\u0142kowski<\/td>\n<td>wyuczony produkt grupowego do\u015bwiadczenia, opartego na warto\u015bciach oraz normach i wynikaj\u0105cych z nich wzorach kulturowych.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>E. H. Schein<\/td>\n<td>jest to wzorzec podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 \u2013 wymy\u015blonych, odkrytych lub rozwini\u0119tych przez dan\u0105 grup\u0119 w trakcie procesu uczenia si\u0119 radzenia sobie z problemami zewn\u0119trznej adaptacji i wewn\u0119trznej integracji \u2013 funkcjonuj\u0105cych na tyle dobrze, aby uzna\u0107 je za s\u0142uszne i w\u0142a\u015bciwe do przekazywania nowym cz\u0142onkom organizacji jako odpowiedni spos\u00f3b postrzegania, odczuwania i reagowania na te problemy.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M. Kostera<\/td>\n<td>zbi\u00f3r dominuj\u0105cych warto\u015bci i norm post\u0119powania, charakterystycznych dla danej organizacji, podbudowanych za\u0142o\u017ceniami co do natury rzeczywisto\u015bci i przejawiaj\u0105cy si\u0119 poprzez artefakty (zewn\u0119trzne, sztuczne twory kultury).<\/td>\n<\/tr>\n<tr><\/tr>\n<tr>\n<td>K. Bolesta &#8211; Kuku\u0142ka<\/td>\n<td>utrwalony organizacyjn\u0105 tradycj\u0105, przekazywany z pokolenia na pokolenie, niepisany kodeks warto\u015bci, wzorc\u00f3w zachowa\u0144 organizacyjnych, symboli, postaw i orientacji uczestnik\u00f3w organizacji.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>J. Kisielnicki<\/td>\n<td>zbi\u00f3r element\u00f3w istotnych dla funkcjonowania organizacji, np.: artefakt\u00f3w, warto\u015bci, norm, polityki organizacji, kt\u00f3re s\u0105 ukszta\u0142towane przez: pracownik\u00f3w, tradycje i otoczenie.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>G. Hofstede<\/td>\n<td>specyficzne \u201ewyrafinowanie intelektualne\u201d, kt\u00f3rego przejawem s\u0105 wykszta\u0142cenie, sztuka i literatura.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;\u0179r\u00f3d\u0142a: \u0141. Su\u0142kowski, <i>Kulturowa zmienno\u015b\u0107 organizacji,<\/i> op. cit.,<i> <\/i>s. 58; J. Kisielnicki, <i>Zarz\u0105dzanie. Jak zarz\u0105dza\u0107 i by\u0107 zarz\u0105dzanym, <\/i>PWE, Warszawa 2008, s. 34 i dalsze; E. H. Schein, <i>Organizational Culture and Leadership<\/i>, op. cit., s. 17; G. Hofstede <i>Kultury i organizacje<\/i>, PWE, Warszawa 2000, s. 39; <span style=\"color: #111111;\">http:\/\/geert-hofstede.com\/poland.html, (19.04.2014).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;Bardzo du\u017cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j teorii kultury organizacyjnej wni\u00f3s\u0142 holenderski uczony G. Hofstede, kt\u00f3ry w latach 70. i 80. XX w. przeprowadzi\u0142 kompleksowe badania w kilkudziesi\u0119ciu krajach \u015bwiata maj\u0105ce na celu okre\u015blenie wp\u0142ywu kultury na warto\u015bci przejawiane w miejscu pracy. Wykaza\u0142 dzi\u0119ki temu wyst\u0119powanie znacznych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy lud\u017ami w zale\u017cno\u015bci od narodowo\u015bci (a co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce kultury), jak\u0105 reprezentuj\u0105. Na tej podstawie zdefiniowa\u0142 kluczowe wymiary r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy kulturami w oparciu o nast\u0119puj\u0105ce aspekty<a href=\"#ftn6\" id=\"ftnref6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>dystans w\u0142adzy (PDI)<\/strong> &#8211; kt\u00f3ry okre\u015bla spos\u00f3b, w jaki traktowane s\u0105 nier\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy lud\u017ami w spo\u0142ecze\u0144stwie;<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>indywidualizm i kolektywizm (IDV)<\/strong> &#8211; ich miarami s\u0105 stosunki jednostki z innymi lud\u017ami oraz przeciwstawianie wolno\u015bci osobistej potrezbie wi\u0119zi spo\u0142ecznej;<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>m\u0119sko\u015b\u0107 i kobieco\u015b\u0107 (MAS)<\/strong> \u2013 dotycz\u0105 podzia\u0142u r\u00f3l spo\u0142ecznych wed\u0142ug p\u0142ci. W spo\u0142ecze\u0144stwie m\u0119skim wyst\u0119puje znaczny podzia\u0142 r\u00f3l spo\u0142ecznych wed\u0142ug p\u0142ci, a w kobiecym ten podzia\u0142 jest stosunkowo niewielki;<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>unikanie niepewno\u015bci (UAI)<\/strong> &#8211; okre\u015bla stosunek spo\u0142ecze\u0144stwa do niepewno\u015bci dotycz\u0105cej przysz\u0142o\u015bci;<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>orientacja d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowa (LTO)<\/strong> &#8211; wskazuje na spos\u00f3b zapatrywania si\u0119 na czas i perspektyw\u0119 dzia\u0142ania<a href=\"#ftn7\" id=\"ftnref7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Klasyfikacja powy\u017csza jest bardzo przydatna przy okre\u015blaniu zachowa\u0144, preferencji i po\u017c\u0105danych sposob\u00f3w komunikacji z przedstawicielami danej kultury i mo\u017ce by\u0107 pomocna na przyk\u0142ad w wyborze odpowiedniego stylu kierowania, w motywowaniu, w planowaniu szkole\u0144 dla grup uczestnik\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od ich przynale\u017cno\u015bci do danej kultury.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kultura organizacyjna pe\u0142ni szereg funkcji. Niew\u0105tpliwie najwa\u017cniejsz\u0105 jest budowanie to\u017csamo\u015bci okre\u015blonej zbiorowo\u015bci sprzyjaj\u0105cej poczuciu przynale\u017cno\u015bci, a co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce &#8211; uto\u017csamianiu si\u0119 z organizacj\u0105. Wa\u017cne jest tak\u017ce to, \u017ce ogranicza niepewno\u015b\u0107, zapewnia wi\u0119ksze poczucie bezpiecze\u0144stwa przek\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na zaanga\u017cowanie, a tym samym na jednostkow\u0105 i organizacyjn\u0105 efektywno\u015b\u0107. J. Kisielnicki sformu\u0142owa\u0142 funkcje kultury organizacyjnej zwracaj\u0105c uwag\u0119 na jej znaczenie wewn\u0105trz organizacji oraz w odniesieniu do otoczenia. Zawarto to w tabeli 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tabela 2. Wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne funkcje kultury organizacji<\/p>\n<table border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\">Funkcje wewn\u0119trzne:<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">Funkcje zewn\u0119trzne:<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<ul>\n<li>oferuje wsp\u00f3lny j\u0119zyk i aparat poj\u0119ciowy, co pozwala doskonali\u0107 komunikacj\u0119,<\/li>\n<li>wyznacza granice dzia\u0142ania poszczeg\u00f3lnych grup, okre\u015bla strefy wp\u0142yw\u00f3w,<\/li>\n<li>wp\u0142ywa na postawy i zachowania ludzi,<\/li>\n<li>informuje co wolno, a co jest zabronione,<\/li>\n<li>okre\u015bla w jaki spos\u00f3b realizuje si\u0119 styl w\u0142adzy,<\/li>\n<li>okre\u015bla zasady dzia\u0142ania i nagradzania,<\/li>\n<li>zwi\u0119ksza poczucie bezpiecze\u0144stwa,<\/li>\n<li>oferuje ideologi\u0119, kt\u00f3ra pozwala pracownikom znale\u017a\u0107 motywacj\u0119 do dzia\u0142ania.<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li>zrozumienie (np. przez klient\u00f3w, dostawc\u00f3w, akcjonariuszy) cel\u00f3w i strategii organizacji,<\/li>\n<li>integracja pracownik\u00f3w i ich koncentracja na \u015brodkach i celach,<\/li>\n<li>przyj\u0119cie przez w\u0142a\u015bcicieli i pracownik\u00f3w jednolitych zasad oceny osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w, funkcjonowania ca\u0142ej organizacji i jej poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w,<\/li>\n<li>stworzenie klimatu umo\u017cliwiaj\u0105cego przezwyci\u0119\u017canie zagro\u017ce\u0144 i wsp\u00f3lne dzia\u0142ania w celu zmiany istniej\u0105cej strategii.<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;\u0179r\u00f3d\u0142o: J. Kisielnicki, <em>Zarz\u0105dzanie. Jak zarz\u0105dza\u0107 i by\u0107 zarz\u0105dzanym<\/em>, op. cit., s. 37 i dalsze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;Kultura organizacyjna przek\u0142ada si\u0119 na funkcjonowanie organizacji, ma wp\u0142yw na efektywno\u015b\u0107 dlatego, \u017ce<a href=\"#ftn8\" id=\"ftnref8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\" type=\"disc\">\n<li>umo\u017cliwia szybk\u0105, sprawn\u0105 i jednoznaczn\u0105 komunikacj\u0119 mi\u0119dzy uczestnikami; sprawia, \u017ce lepiej si\u0119 rozumiej\u0105,<\/li>\n<li>standaryzuje zachowania ludzkie zwi\u0119kszaj\u0105c przewidywalno\u015b\u0107 i zast\u0119puj\u0105c dora\u017an\u0105 kontrol\u0119; pozwala zatem (w pewnym stopniu) na zrezygnowanie z formalizacji usztywniaj\u0105cej organizacje, przeciwdzia\u0142aj\u0105cej przedsi\u0119biorczo\u015bci i innowacyjno\u015bci,<\/li>\n<li>dzi\u0119ki niej uczestnicy organizacji podobnie interpretuj\u0105 i oceniaj\u0105 otaczaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i zachodz\u0105ce w niej zmiany,<\/li>\n<li>wsp\u00f3lnota kulturowa powoduje ponadto, \u017ce aspiracje, cele, d\u0105\u017cenia, nadzieje i l\u0119ki uczestnik\u00f3w organizacji s\u0105 wsp\u00f3lne, co \u0142agodzi napi\u0119cia zwi\u0105zane z kryzysami, konfliktami, a pot\u0119guje odczucie osi\u0105ganych sukces\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kultura organizacyjna jest zatem jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w stymuluj\u0105cych, b\u0105d\u017a ograniczaj\u0105cych (je\u017celi kierownictwo nie docenia jej znaczenia) funkcjonowanie i rozw\u00f3j organizacji. Jest tak\u017ce kompleksowym narz\u0119dziem kszta\u0142towania przedsi\u0119biorczych postaw i zachowa\u0144; \u017ar\u00f3d\u0142em, z kt\u00f3rego wyrastaj\u0105 emocjonalne, poznawcze i behawioralne elementy postaw przedsi\u0119biorczycha<a href=\"#_ftn9\" title=\"\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>. Przyczynia si\u0119 do tworzenia i rozwijania \u201educha przedsi\u0119biorczo\u015bci\u201d. To dzi\u0119ki temu ludzie s\u0105 bardziej tw\u00f3rczy, kreatywni i\u2026 przedsi\u0119biorczy.<\/p>\n<p><strong>3. Rola kultury organizacyjnej w procesie rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 indywidualna to podejmowanie i prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej (zak\u0142adanie w\u0142asnego, niezale\u017cnego przedsi\u0119biorstwa) przez osob\u0119 fizyczn\u0105, prawn\u0105 lub inn\u0105 jednostk\u0119 organizacyjn\u0105 nie b\u0119d\u0105c\u0105 osob\u0105 prawn\u0105. To prawdopodobnie najstarsze historycznie uj\u0119cie przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W literaturze przedmiotu na znaczenie przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej prawdopodobnie po raz pierwszy zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 R. Cantillon, kt\u00f3ry przedsi\u0119biorc\u0119 uto\u017csamia\u0142 z kupcem kupuj\u0105cym towary po cenie pewnej, ale sprzedaj\u0105cym po niepewnej. Tkwi\u0105ce w tego typu aktywno\u015bci ryzyko (zwi\u0105zane z brakiem pewno\u015bci dzia\u0142a\u0144, z niemo\u017cno\u015bci\u0105 przewidzenia przysz\u0142ego stanu i sytuacji na rynku) czyni \u2013 zdaniem R. Cantillona &#8211; z kupca przedsi\u0119biorc\u0119, dlatego \u017ce podejmuje on na siebie ryzyko tego typu dzia\u0142alno\u015bci<a href=\"#ftn10\" id=\"ftnref10\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wsp\u00f3\u0142czesne teorie przedsi\u0119biorczo\u015bci wywodz\u0105 si\u0119 z uznawanej ju\u017c za klasyczn\u0105 koncepcj\u0119 J. Schumpetera. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i przedsi\u0119biorc\u00f3w wdra\u017caj\u0105cych innowacje postrzega\u0142 on jako g\u0142\u00f3wny akcelerator wzrostu i rozwoju gospodarczego, a stanowi\u0105cy \u017ar\u00f3d\u0142o przedsi\u0119biorczo\u015bci proces tzw. tw\u00f3rczej destrukcji<a href=\"#ftn11\" id=\"ftnref11\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a> to \u2013 jego zdaniem \u2013 podstawa wszelkich pozytywnych zmian zachodz\u0105cych w przedsi\u0119biorstwach i w gospodarce. Proces ten &#8211; jego zdaniem &#8211; opiera si\u0119 ona na innowacjach, kt\u00f3re niszcz\u0105 dotychczasowe (a sprawne jeszcze) sposoby wytwarzania, wprowadzaj\u0105c nowe, bardziej doskona\u0142e (to tzw. starzenie si\u0119 moralne maszyn i urz\u0105dze\u0144), staj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie \u017ar\u00f3d\u0142em post\u0119pu. Innowacje s\u0105 dla J. Schumpetera endogeniczn\u0105 si\u0142\u0105 sprawcz\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W procesie przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej na uwag\u0119 zas\u0142uguje przedsi\u0119biorca i pe\u0142nione przez niego gospodarcze funkcje. Wspomniany wy\u017cej J. Schumpeter okre\u015bla\u0142 go mianem demiurg, boski budowniczy gospodarki, \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkich pozytywnych zmian i rozwoju. R. F. Hebert i A. N. Link zebrali wiele r\u00f3\u017cnorodnych funkcji przedsi\u0119biorcy dost\u0119pnych w literaturze przedmiotu z tego zakresu. W ten spos\u00f3b wyodr\u0119bnili te, kt\u00f3re \u2013 ich zdaniem s\u0105 najistotniejsze. S\u0105 to<a href=\"#ftn12\" id=\"ftnref12\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">ponoszenie ryzyka zwi\u0105zanego z niepewno\u015bci\u0105,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">dostarczanie (zdobywanie) kapita\u0142u finansowego,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">wprowadzanie innowacji,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">osi\u0105ganie zysku,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">podejmowanie decyzji,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">przyw\u00f3dztwo,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">kierowanie, organizowanie, koordynowanie dzia\u0142a\u0144,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">posiadanie zasob\u00f3w wykorzystywanych w prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci (w\u0142asno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa),<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">zatrudnianie czynnik\u00f3w produkcji,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">zawieranie kontrakt\u00f3w, podpisywanie um\u00f3w,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">arbitra\u017c w rozumieniu dostrzegania r\u00f3\u017cnic cen na odleg\u0142ych geograficznie rynkach i wykorzystywanie tego w celu osi\u0105gania zysku.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednym z istotniejszych uwarunkowa\u0144 rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej jest kultura organizacyjna. To ona odpowiada za to, jak ludzie post\u0119puj\u0105, jak przebiega proces interakcji mi\u0119dzy wsp\u00f3\u0142pracownikami (wsp\u00f3lnikami, pracownikami) \u2013 tworzy swego rodzaju ramy przedsi\u0119biorczej aktywno\u015bci jednostki, sie\u0107 zachowa\u0144 wyznaczaj\u0105c\u0105 wzory i normy post\u0119powania. Bez niej nie mog\u0142aby istnie\u0107 i prawid\u0142owo rozwija\u0107 si\u0119 \u017cadna organizacja, \u017cadna aktywno\u015b\u0107 cz\u0142owieka \u2013 tak\u017ce przedsi\u0119biorcza. Zwraca\u0142 na to uwag\u0119 ju\u017c J. Schumpeter, kt\u00f3ry podkre\u015bla\u0142, \u017ce rozw\u00f3j przedsi\u0119biorczo\u015bci wymaga przede wszystkim sprzyjaj\u0105cego klimatu spo\u0142ecznego<a href=\"#ftn13\" id=\"ftnref13\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>. Jednak dopiero wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie do czynnik\u00f3w kulturowych przywi\u0105zuje si\u0119 tak wielk\u0105 wag\u0119, przypisuj\u0105c im, je\u017celi nie decyduj\u0105ce, to bardzo wa\u017cne znaczenie w rozwoju zachowa\u0144 przedsi\u0119biorczych. Podkre\u015bla si\u0119, \u017ce \u201e\u017ar\u00f3d\u0142a kultur przedsi\u0119biorczych nie daj\u0105 si\u0119 sprowadzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie do mechanizm\u00f3w rynku, ale tkwi\u0105 du\u017co g\u0142\u0119biej, w kulturze, wzorach i warto\u015bciach samego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d<a href=\"#ftn14\" id=\"ftnref14\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdaniem H. B. Hawkinsa, dotychczasowe studia nad przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105 zdominowane by\u0142y przez ekonomist\u00f3w. Jednak ich prace nie ukazuj\u0105 pe\u0142nego jej obrazu, chocia\u017c nie mo\u017cna kwestionowa\u0107 ich dorobku. Nietrudno jednak zauwa\u017cy\u0107 \u2013 twierdzi dalej H. B. Hawkins \u2013 \u017ce wielu ekonomist\u00f3w celowo pomija to, co zdaniem innych stanowi najistotniejszy element przedsi\u0119biorczo\u015bci: wp\u0142yw takich czynnik\u00f3w spo\u0142ecznych jak: przekonania moralne, normy, warto\u015bci, jakie w rozmaitych kulturach ludzie ceni\u0105 sobie najbardziej. W\u0142a\u015bnie te elementy wyznaczaj\u0105 og\u00f3lne ramy, w kt\u00f3rych jednostki mog\u0105 rozwija\u0107 swoj\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i poszukiwa\u0107 dla siebie nowych mo\u017cliwo\u015bci<a href=\"#ftn15\" id=\"ftnref15\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 nie mog\u0142aby istnie\u0107 i rozwija\u0107 si\u0119 bez kultury, bowiem \u201e\u2026nie tyle \u201ejest-w-kulturze\u201d, co raczej \u201ejest-kultur\u0105\u201d<a href=\"#ftn16\" id=\"ftnref16\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. Potwierdza to D. Lavoie<a href=\"#ftn17\" id=\"ftnref17\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 to nic innego jak interpretowanie kultury i wp\u0142ywanie na ni\u0105. Twierdzi on ponadto, \u017ce przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko zakorzeniona jest w kulturze oraz ca\u0142kowicie przez ni\u0105 kszta\u0142towana. Podobnie twierdzi B. Berger, dla kt\u00f3rego \u201e&#8230;typ kulturowego podej\u015bcia do przedsi\u0119biorczo\u015bci pozwala na analizowanie \u201eoddolnych\u201d, narastaj\u0105cych spontanicznie proces\u00f3w wzrostu gospodarczego. S\u0105 one nap\u0119dzane wysi\u0142kiem jednostek i grup spo\u0142ecznych zmierzaj\u0105cych do realizacji rozmaitych d\u0105\u017ce\u0144, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych zysk i poprawa swego po\u0142o\u017cenia rywalizuj\u0105 z innymi celami\u201d<a href=\"#ftn18\" id=\"ftnref18\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ka\u017cde dzia\u0142anie cz\u0142owieka jest kszta\u0142towane przez kultur\u0119, kt\u00f3ra tworzy specyficzne \u201espo\u0142eczne korzenie\u201d aktywno\u015bci ludzi. Odcinanie od nich to \u2013 zdaniem M. Bratnickiego &#8211; \u201edzwonki alarmowe\u201d ostrzegaj\u0105ce przed lawin\u0105 niszcz\u0105c\u0105 nadzieje na przedsi\u0119biorcz\u0105 aktywno\u015b\u0107. Wspomniany wy\u017cej autor wskaza\u0142 na nast\u0119puj\u0105ce rodzaje sytuacji (dzia\u0142a\u0144, zachowa\u0144) w obszarze szeroko rozumianej kultury, niesprzyjaj\u0105cych przedsi\u0119biorczo\u015bci ludzi<a href=\"#ftn19\" id=\"ftnref19\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">niejawno\u015b\u0107 informacji,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">brak zaufania,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">zagro\u017cenie utraty to\u017csamo\u015bci,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">biurokracja blokuj\u0105ca wyja\u015bnianie celu podejmowanych dzia\u0142a\u0144,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">uporczywe obstawanie przy za\u0142o\u017ceniach prowadz\u0105cych w przesz\u0142o\u015bci do sukces\u00f3w,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">powi\u0119kszanie zakresu w\u0142adzy, aby w przysz\u0142o\u015bci zrobi\u0107 co\u015b dobrego,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">rozdzielanie warto\u015bci uznawanych za wa\u017cne do wykonania,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">mno\u017cenie priorytet\u00f3w i wytycznych zaw\u0119\u017caj\u0105cych swobod\u0119 dzia\u0142ania.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dla zapewnienia rozwoju konieczne s\u0105 zatem postawy i zachowania przedsi\u0119biorcze i innowacyjne, ale ugruntowane w kulturze, maj\u0105ce przyzwolenie i wsparcie spo\u0142eczne. Teza o kulturowym zakorzenieniu dzia\u0142a\u0144 spo\u0142ecznych prowadzi do wniosku, \u017ce do tego, by jednostki, organizacje, ca\u0142e <span style=\"letter-spacing: -0.05pt;\">spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142y przedsi\u0119biorcze, nie wystarcz\u0105 odpowiednie uregulowania prawne, dost\u0119p <\/span>do technologii i \u015brodk\u00f3w na finansowanie dzia\u0142alno\u015bci. Nieodzowny jest odpowiedni fundament kulturowy, kt\u00f3ry pozwala ludziom tw\u00f3rczo wykorzystywa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 szanse i okazje. Czynniki kulturowe, cho\u0107 zmieniaj\u0105 si\u0119, maj\u0105 charakter bardziej trwa\u0142y od uwarunkowa\u0144 prawnych i gospodarczych.<a href=\"#ftn20\" id=\"ftnref20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a> S\u0105 w stanie kreowa\u0107 odpowiedni\u0105, pozytywn\u0105 atmosfer\u0119 wok\u00f3\u0142 wszystkich decyduj\u0105cych si\u0119 na trud bycia przedsi\u0119biorc\u0105. Postrzegaj\u0105 ich aktywno\u015b\u0107 jako godne na\u015bladowania, dobre praktyki przynosz\u0105ce korzy\u015bci nie tylko samym przedsi\u0119biorcom, ale ich bli\u017cszemu i dalszemu otoczeniu.<\/p>\n<p><strong>&nbsp;4. Kultura organizacyjna w kreowaniu przedsi\u0119biorczo\u015bci korporacyjnej<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do pojedynczych os\u00f3b, ma\u0142ych i \u015brednich firm, ale i do du\u017cych, rozbudowanych przedsi\u0119biorstw<a href=\"#ftn21\" id=\"ftnref21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a>. Szybkie zmiany zachodz\u0105ce w ich otoczeniu, konieczno\u015b\u0107 radzenia sobie w coraz trudniejszych warunkach doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce i w du\u017cych firmach (cz\u0119sto ogromnych, mi\u0119dzynarodowych, globalnych korporacjach) konieczne s\u0105 zachowania przedsi\u0119biorcze na r\u00f3\u017cnych poziomach \u2013 pracownik\u00f3w i kierownictwa r\u00f3\u017cnych szczebli. Jest to tzw. przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 korporacyjna (okre\u015blana tak\u017ce jako: przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 organizacyjna, wewn\u0119trzna, wewn\u0105trzorganizacyjna czy intraprzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107<a href=\"#ftn22\" id=\"ftnref22\" name=\"_ftnref22\"><sup><sup>[22]<\/sup><\/sup><\/a>). Poj\u0119cie to wprowadzi\u0142 do literatury przedmiotu w latach 80. XX w., G. Pinchot III<a href=\"#ftn23\" id=\"ftnref23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a> za spraw\u0105 publikacji <em>Intrapreneuring. Why you don\u2019t have to leave the Corporation to become an entrepreneur<\/em><a href=\"#ftn24\" id=\"ftnref24\" name=\"_ftnref24\"><sup><sup>[24]<\/sup><\/sup><\/a>. Zak\u0142ada\u0142 on (na podstawie obserwacji funkcjonowania du\u017cych ameryka\u0144skich przedsi\u0119biorstw) mo\u017cliwo\u015b\u0107 (czy wr\u0119cz konieczno\u015b\u0107) przedsi\u0119biorczych zachowa\u0144 nawet w bardzo du\u017cych jednostkach o skomplikowanej strukturze. Pod poj\u0119ciem intraprzedsi\u0119biorczo\u015bci rozumia\u0142 on \u201e&#8230;proces za spraw\u0105 kt\u00f3rego wielkie przedsi\u0119biorstwa stawiaj\u0105 sobie za cel popieranie przedsi\u0119biorczo\u015bci w\u015br\u00f3d kadry mened\u017cerskiej oraz pozosta\u0142ych pracownik\u00f3w\u201d<a href=\"#ftn25\" id=\"ftnref25\" name=\"_ftnref25\"><sup><sup>[25]<\/sup><\/sup><\/a>. Natomiast zdaniem M. Bitzera<a href=\"#ftn26\" id=\"ftnref26\" name=\"_ftnref26\"><sup><sup>[26]<\/sup><\/sup><\/a>, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 wewn\u0119trzna to koncepcja wspomagania proces\u00f3w innowacyjnych w du\u017cej organizacji we wszystkich obszarach jej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 korporacyjna to zatem robienie rzeczy nowych, wychodzenie poza tradycyjne metody w poszukiwaniu nowych mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania. To tak\u017ce proces, w kt\u00f3rym jednostki w ramach istniej\u0105cej, du\u017cej struktury organizacji maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 aktywnego, przedsi\u0119biorczego dzia\u0142ania bez wzgl\u0119du na posiadane w danej chwili zasoby<a href=\"#ftn27\" id=\"ftnref27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>. F. L. Frey podkre\u015bla, \u017ce na ukszta\u0142towanie przedsi\u0119biorczo\u015bci korporacyjnej wp\u0142ywaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce elementy<a href=\"#ftn28\" id=\"ftnref28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li>ca\u0142kowite zaanga\u017cowanie kierownictwa korporacji w sprawy propagowania przedsi\u0119biorczo\u015bci,<\/li>\n<li>pojawienie si\u0119 kultury intraprzedsi\u0119biorczo\u015bci w ca\u0142ej korporacji i okre\u015blonego modelu lub charakteru dzia\u0142a\u0144 charakteryzuj\u0105cych si\u0119 przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">wyra\u017anie okre\u015blona, preferowana sylwetka intraprzedsi\u0119biorcy,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">zdefiniowany system nagr\u00f3d i zach\u0119t dla intraprzedsi\u0119biorcy.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch. Stopford i J. Baden-Fuller wyodr\u0119bnili trzy podstawowe typy zjawisk sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 korporacyjn\u0105. S\u0105 to ich zdaniem<a href=\"#ftn29\" id=\"ftnref29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>tworzenie nowych jednostek gospodarczych w ramach istniej\u0105cych korporacji, obejmuje to tak\u017ce tzw. korporacyjne przedsi\u0119wzi\u0119cia (<em>corporate venturing<\/em>),<\/li>\n<li>transformacj\u0119 lub odnow\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych organizacji poprzez na przyk\u0142ad procesowe innowacje w\u0142\u0105czaj\u0105c w to nowe sposoby rozwi\u0105zywania starych (znanych) problem\u00f3w,<\/li>\n<li>trudne do osi\u0105gni\u0119cia prze\u0142omowe, wyj\u0105tkowe innowacje (nazywane \u201eframe \u2013 breaking\u201d lub \u201ediscontinuous changes\u201d) zmieniaj\u0105ce zasady konkurowania w przemy\u015ble.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby mo\u017cliwy by\u0142 rozw\u00f3j przedsi\u0119biorczo\u015bci korporacyjnej konieczny jest splot szeregu uwarunkowa\u0144, ale w niniejszym opracowaniu zwr\u00f3cono szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na znaczenie kultury przedsi\u0119biorczo\u015bci, w kt\u00f3rej \u201e\u2026w miejsce technokratycznego determinizmu proponuje si\u0119 paradygmat podmiotowej, aktywnej roli cz\u0142owieka (przedsi\u0119biorcy, przyw\u00f3dcy, lidera), zaanga\u017cowanego w proces dokonywania wybor\u00f3w, na podstawie subiektywnie racjonalnej motywacji opartej na warto\u015bciach. W szczeg\u00f3lno\u015bci chodzi o kszta\u0142towanie \u015brodowiska organizacji sprzyjaj\u0105cego tw\u00f3rczemu my\u015bleniu\u2026\u201d<a href=\"#ftn30\" id=\"ftnref30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>. W takim przedsi\u0119biorczym przedsi\u0119biorstwie panuje atmosfera innowacyjno\u015bci, kt\u00f3ra \u201e\u2026jest tworzona poprzez zapewnienie proinnowacyjnego \u015brodowiska pracy, kt\u00f3ra pozwala na ponoszenie ryzyka, eksperymentowania i kwestionowania schemat\u00f3w\u201d<a href=\"#ftn31\" id=\"ftnref31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przedsi\u0119biorczo\u015bci korporacyjnej istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 przedsi\u0119biorcze postawy i zachowania pracownik\u00f3w. Wymagane s\u0105 jednak tak\u017ce odpowiednie rozwi\u0105zania na poziomie organizacyjnym zach\u0119caj\u0105ce do przejawiania inicjatywy. Wszystko to tworzy kultur\u0119 intraprzedsi\u0119biorczo\u015bci nastawion\u0105 na innowacyjno\u015b\u0107 i proaktywno\u015b\u0107 zar\u00f3wno na poziomie pracownik\u00f3w, jak i kierownictwa organizacji. Zdaniem Z. Jasi\u0144skiego przedsi\u0119biorczej kulturze organizacji sprzyjaj\u0105 mi\u0119dzy innymi<a href=\"#ftn32\" id=\"ftnref32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a>:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>popieranie wszelkiego rodzaju nowo\u015bci, ulepsze\u0144, innowacyjno\u015bci, pomys\u0142owo\u015bci, ludzi z wyobra\u017ani\u0105 oraz wykorzystywania ka\u017cdej okazji do wdra\u017cania nowatorskich rozwi\u0105za\u0144,<\/li>\n<li>otwarte manifestowanie przez kierownictwo r\u00f3\u017cnych szczebli przychylno\u015bci dla tw\u00f3rczych inicjatyw pracownik\u00f3w i ich pomys\u0142\u00f3w, toleruj\u0105c jednocze\u015bnie ewentualne niepowodzenia,<\/li>\n<li>tolerowanie innego, niekonwencjalnego sposobu my\u015blenia, postrzegania \u015bwiata,<\/li>\n<li>tolerowanie elastyczno\u015bci w ramach okre\u015blonych harmonogram\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych realizacji cel\u00f3w, w okre\u015blonych sytuacjach brak po\u015bpiechu w podejmowaniu decyzji,<\/li>\n<li>efektywna komunikacja, wymiana i sprawny przep\u0142yw informacji pomi\u0119dzy pracownikami r\u00f3\u017cnych szczebli zarz\u0105dzania.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kultura intraprzedsi\u0119biorcz\u0105 mo\u017ce by\u0107 przeciwwag\u0105 dla nadmiernej formalizacji, biurokratyzacji, popiera tw\u00f3rcz\u0105 aktywno\u015b\u0107 i kreatywno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w, nastawiona jest na prac\u0119 zespo\u0142ow\u0105. W tego typu kulturze \u201e&#8230;miejsce takich regu\u0142 jak: \u201enie wychylaj si\u0119\u201d, \u201enie podejmuj inicjatywy\u201d, \u201enie pope\u0142niaj \u017cadnych b\u0142\u0119d\u00f3w\u201d, itp., zast\u0119puj\u0105 nowe regu\u0142y umo\u017cliwiaj\u0105ce rozwijanie wyobra\u017ani, formu\u0142owanie perspektywicznych cel\u00f3w i plan\u00f3w dzia\u0142ania, nagradzania za podj\u0119te akcje, podejmowanie pr\u00f3b i eksperyment\u00f3w&#8230;\u201d<a href=\"#ftn33\" id=\"ftnref33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a>. Przedsi\u0119biorczy pracownicy w intraprzedsi\u0119biorczej kulturze nie czekaj\u0105 biernie na polecenia zwierzchnik\u00f3w, ale sami my\u015bl\u0105 o tym, co i jak powinni wykonywa\u0107. Maj\u0105 pomys\u0142y, ulepszaj\u0105 sposoby wytwarzania, udoskonalaj\u0105 produkt, chc\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z kierownictwem, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 przedsi\u0119biorstwo, czu\u0107 si\u0119 partnerami wsp\u00f3\u0142odpowiedzialnymi za jego kondycj\u0119 &#8211; niezale\u017cnie od zajmowanego w nim miejsca w hierarchii. Osoby takie nie zadowala jedynie odtw\u00f3rcza praca, nie wymagaj\u0105ca zaanga\u017cowania, osobistego wk\u0142adu i pomys\u0142owo\u015bci, ale chc\u0105 ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co robi\u0105, nie unikaj\u0105 jej, a nawet do niej d\u0105\u017c\u0105. Chc\u0105 swobody wyboru metod dzia\u0142ania i sposob\u00f3w rozwi\u0105zywania problem\u00f3w (zachowuj\u0105c oczywi\u015bcie przy tym odpowiednie, bezpieczne proporcje pomi\u0119dzy swobod\u0105 a dyscyplin\u0105 pracy). Osi\u0105gni\u0119cia innowacyjne, nowe pomys\u0142y pracownik\u00f3w powinny by\u0107 wysoko cenione, ale i odpowiednio nagradzane. Kadra kierownicza powinna zach\u0119ca\u0107 do rozwijania w\u0142asnych umiej\u0119tno\u015bci, do kreatywno\u015bci, powinna stosowa\u0107 tzw. \u201eotwarty styl wdra\u017cania innowacji, tzn. ci\u0105g\u0142e i sta\u0142e pozytywne nastawienie do innowacji\u201d<a href=\"#ftn34\" id=\"ftnref34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W kreowaniu przedsi\u0119biorczo\u015bci korporacyjnej bardzo istotna jest tak\u017ce odpowiednia (b\u0119d\u0105ca efektem kultury organizacyjnej) atmosfera w organizacji. Pracownicy b\u0119d\u0105 bowiem zdolni do inicjatywy, \u201eb\u0119dzie im si\u0119 chcia\u0142o by\u0107 aktywnymi\u201d, nie b\u0119d\u0105 si\u0119 ba\u0107, je\u017celi niekt\u00f3re pomys\u0142y oka\u017c\u0105 si\u0119 nietrafione wtedy, kiedy b\u0119d\u0105 czuli si\u0119 w organizacji po prostu dobrze. I odwrotnie \u2013 pracownicy nie b\u0119d\u0105 si\u0119 anga\u017cowa\u0107, przejawia\u0107 inicjatywy w organizacjach, w kt\u00f3rych \u201e\u2026obowi\u0105zuje tendencja do wzmo\u017conego oporu przeciw wszystkiemu, co nowe, wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 zwykle generowaniem fa\u0142szywych ocen, plotek, akcentowaniem i wyolbrzymianiem wad i niedoskona\u0142o\u015bci proponowanych rozwi\u0105za\u0144, przemilczaniem zalet czy te\u017c wrogo\u015bci w stosunku do os\u00f3b, kt\u00f3re proponuj\u0105 \u201enowe regu\u0142y gry\u201d wymagaj\u0105ce zazwyczaj wi\u0119kszego wysi\u0142ku i zerwanie z dotychczasowymi przyzwyczajeniami\u201d<a href=\"#ftn35\" id=\"ftnref35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a>. Pracownicy powinni czu\u0107, \u017ce ich tw\u00f3rczy wysi\u0142ek zostanie przez kierownictwo zauwa\u017cony. Doceniony i odpowiednio nagrodzony. Dopiero w\u00f3wczas b\u0119d\u0105 chcieli przejawia\u0107 inicjatyw\u0119, pracowa\u0107 nad wdra\u017caniem nowych, innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144. B\u0119d\u0105 czuli si\u0119 bezpieczni w takim przedsi\u0119biorstwie, wspierani zar\u00f3wno przez kierownictwo, jak i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, obdarzani przez nich zaufaniem<a href=\"#ftn36\" id=\"ftnref36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o atmosferze sprzyjaj\u0105cej przedsi\u0119biorczo\u015bci w organizacji nale\u017cy<a href=\"#ftn37\" id=\"ftnref37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a>:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>zapewni\u0107 dobr\u0105 organizacj\u0119 instytucji (improwizacja, aktywno\u015b\u0107 czy przypadkowo\u015b\u0107 zawsze w konsekwencji \u017ale rokuj\u0105),<\/li>\n<li>dba\u0107 o to, aby pracownicy firmy postrzegali siebie pozytywnie, mieli poczucie otwartej szansy i otrzymywali od szef\u00f3w i z najbli\u017cszego otoczenia czytelne sygna\u0142y o w\u0142asnych sukcesach czy dobrym kierunku rozwoju osobistego,<\/li>\n<li>zapewni\u0107 ka\u017cdemu realne, a nie iluzoryczne szanse awansu, zale\u017cnego tylko od faktycznego zaanga\u017cowania i efekt\u00f3w pracy,<\/li>\n<li>inwestowa\u0107 w rozwijanie kompetencji zawodowych i osobistych os\u00f3b zatrudnionych poprzez odpowiednie skonfigurowanie praktyk, sta\u017cy, kurs\u00f3w czy studi\u00f3w podyplomowych,<\/li>\n<li>udziela\u0107 cz\u0142onkom organizacji sta\u0142ego i bezwarunkowego wsparcia w wielu p\u0142aszczyznach (prawnej, organizacyjnej, emocjonalnej, moralnej, finansowej).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wobec powy\u017cszego te przedsi\u0119biorstwa (niezale\u017cnie od wielko\u015bci) s\u0105 przedsi\u0119biorcze, kt\u00f3re podejmuj\u0105 ryzyko, s\u0105 innowacyjne i aktywne<a href=\"#ftn38\" id=\"ftnref38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a>, kt\u00f3re stwarzaj\u0105 swoim pracownikom warunki do przejawiania przedsi\u0119biorczych postaw i zachowa\u0144. Natomiast znaczenie kultury organizacyjnej w tym procesie przejawia si\u0119 w tym, \u017ce odpowiada ona za okre\u015blone dzia\u0142ania, postawy, motywy, za to, jak organizacja jako zesp\u00f3\u0142 ludzi dzia\u0142a, jak jednostka funkcjonuje w okre\u015blonej zbiorowo\u015bci. Przyczynia si\u0119 ponadto do wytworzenia pozytywnej atmosfery sprzyjaj\u0105cej przedsi\u0119biorczo\u015bci i innowacyjno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&nbsp;5. Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie w coraz bardziej komplikuj\u0105cych si\u0119 warunkach otoczenia zewn\u0119trznego, zauwa\u017ca si\u0119 bardzo du\u017ce zainteresowanie kwestiami wp\u0142ywu kultury organizacyjnej na postawy i zachowania ludzi. Zdaniem M. Czerskiej wynika to z tego, \u017ce<a href=\"#ftn39\" id=\"ftnref39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a>:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>wyczerpa\u0142y si\u0119 rezerwy wzrostu efektywno\u015bci funkcjonowania ludzi zawarte w tzw. \u201etwardych\u201d czynnikach, st\u0105d dodatkowych \u017ar\u00f3de\u0142 zacz\u0119to poszukiwa\u0107 w obszarze tzw. czynnik\u00f3w mi\u0119kkich, kt\u00f3rych elementem jest kultura organizacyjna w\u0142a\u015bnie;<\/li>\n<li>dostrze\u017cono i potwierdzono badaniami wp\u0142yw kultury na funkcjonowanie organizacji, na jej wizerunek, efektywno\u015b\u0107, pozycj\u0119 rynkow\u0105, itp.;<\/li>\n<li>zacz\u0119to postrzega\u0107 kultur\u0119 organizacyjn\u0105 jako swego rodzaju antidotum na pojawiaj\u0105ce si\u0119 w organizacji problemy, na wyzwania wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">W opracowaniu starano si\u0119 wykaza\u0107 znaczenie kultury organizacyjnej w kreowaniu przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej. Zwr\u00f3cono uwag\u0119 na fakt, \u017ce kultura jest podstaw\u0105 wszelkiego rodzaju aktywno\u015bci, wyst\u0119puje w ka\u017cdej organizacji, wspiera jej dzia\u0142ania. Rozumiana jako zbi\u00f3r dominuj\u0105cych warto\u015bci, sposob\u00f3w zachowania ludzi oraz wytycznych dotycz\u0105cych realizacji podstawowych cel\u00f3w danej jednostki organizacyjnej, w du\u017cej mierze odpowiada tak\u017ce za kszta\u0142towanie zachowa\u0144 przedsi\u0119biorczych. Oddzia\u0142uje bowiem mi\u0119dzy innymi na takie sfery jak: komunikowanie si\u0119, innowacyjno\u015b\u0107, podejmowanie ryzyka, motywacja do pracy, stosunki mi\u0119dzyludzkie \u2013 elementy bardzo istotne w rozwoju zar\u00f3wno przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej, jak i korporacyjnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kultura organizacyjna w rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci korporacyjnej jest tym bardziej istotna, dlatego \u017ce korporacje to najcz\u0119\u015bciej ogromne, ponadnarodowe przedsi\u0119biorstwa zatrudniaj\u0105ce przedstawicieli r\u00f3\u017cnych kultur, posiadaj\u0105ce oddzia\u0142y w r\u00f3\u017cnych krajach, prowadz\u0105ce interesy w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. \u015awiadomo\u015b\u0107 istnienia r\u00f3\u017cnic kulturowych w r\u00f3\u017cnych krajach (na co zwraca\u0142 uwag\u0119 G. Hofstede) mo\u017ce znacznie u\u0142atwi\u0107 prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci, mo\u017ce ustrzec przed pope\u0142nieniem wielu b\u0142\u0119d\u00f3w. Nie jest to \u0142atwe, wymaga wiedzy z zakresu zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego, ale znacznie u\u0142atwia zarz\u0105dzanie \u015bwiatowymi korporacjami, kt\u00f3rych w warunkach globalizacji jest (b\u0119dzie) coraz wi\u0119cej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;<a href=\"#ftnref1\" id=\"ftnref1\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn1\">[1]<\/a>\u0141. Su\u0142kowski, <i>Ewolucjonizm w zarz\u0105dzaniu. Mened\u017cerowie Darwina, <\/i>PWE, Warszawa 2010, s. 71.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref2\" id=\"ftnref2\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn2\">[2]<\/a>Niniejszy artyku\u0142 zosta\u0142 opracowany w zwi\u0105zku z realizacj\u0105 projektu pn. <em>Recruitment for Effective European Cultural Workforce Diversity \u2013 REDIVE<\/em> realizowanego przez Danmar Computers w ramach programu Erasmus Multilateral, pod kierunkiem The School of Management and Industrial Studies Politechniki w Porto przy udziale Rotterdam School of Management oraz IESE Business School. Projekt ten jest po\u015bwi\u0119cony analizie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzykulturowych w procesie zarz\u0105dzania, szczeg\u00f3lnie na etapie rekrutacji pracownik\u00f3w i wskazaniu istotnych aspekt\u00f3w wzrostu efektywno\u015bci i satysfakcji pracy w zr\u00f3\u017cnicowanym \u015brodowisku kulturowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref3\" id=\"ftnref3\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn3\">[3]<\/a>Samo okre\u015blenie \u201ekultura organizacyjna\u201d prawdopodobnie po raz pierwszy u\u017cy\u0142 E. Jacques przeprowadzaj\u0105c w latach 40. XX w. badania w fabryce Glacier. Perspektywa kulturowa na poziomie makrospo\u0142ecznym s\u0142u\u017cy\u0142a mu jako zmienna, pozwalaj\u0105ca wyja\u015bni\u0107 problemy gospodarcze i spo\u0142eczne dawnych kraj\u00f3w kolonialnych. Jednak trwa\u0142e miejsce w naukach o zarz\u0105dzaniu kultura organizacyjna znalaz\u0142a dopiero w latach 80 i 90 XX w. Nurt ten rozwin\u0105\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem mi\u0119dzykulturowych por\u00f3wna\u0144 proces\u00f3w pracy w USA i Japonii \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142o: \u0141. Su\u0142kowski, <i>Kulturowa zmienno\u015b\u0107 organizacji,<\/i> PWE, Warszawa 2002, s. 53 i dalsze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref4\" id=\"ftnref4\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn4\">[4]<\/a>Zdefiniowanie kultury organizacyjnej nie jest zadaniem \u0142atwym. E. H. Schein problemy z tym zwi\u0105zane kwituje nast\u0119puj\u0105co: \u201egeneralnie wszyscy s\u0105 zgodni co do tego, \u017ce w grupach istnieje to \u201eco\u015b\u201d (\u201eit\u201d) (nazywane kultur\u0105 organizacyjn\u0105 w\u0142a\u015bnie), co wp\u0142ywa na ich funkcjonowanie, na efektywno\u015b\u0107, ale je\u017celi pojawiaj\u0105 si\u0119 pr\u00f3by definiowania, ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 zupe\u0142nie inne pomys\u0142y na jej okre\u015blenie\u201d. E. H. Schein podkre\u015bla, \u017ce problemy z definiowaniem kultury organizacyjnej mog\u0105 wynika\u0107 z r\u00f3\u017cnorodnych kategorii u\u017cywanych do przybli\u017cenia jej istoty. W tym celu wykorzystuje si\u0119 na przyk\u0142ad: 1) group norms; 2) espoused values, formal philosophy; 3) rules of the game; 4) climate; 5) embedded skills; 6) habit of thinking, mental models and linguistic paradigms; 7) shared minings; 8) formal rituals and celebrations \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142o: E. H. Schein, <i>Organizational Culture and Leadership, <\/i>John Wiley &amp;Sons Publisher, San Francisco 2004, s. 12, 13.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref5\" id=\"ftnref5\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn5\">[5]<\/a> M. Czerska, <i>Kulturowe uwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci w badanych przedsi\u0119biorstwach, <\/i>[w:] \u201ePrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2013 natura i atrybuty\u201d, pod red. K. Jaremczuka, Wyd. PWSZ w Tarnobrzegu, Tarnobrzeg 2012, s. 219.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref6\" id=\"ftnref6\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn6\">[6]<\/a>G. Hofstede <i>Kultury i organizacje\u2026<\/i>, op. cit., s. 51; http:\/\/geert-hofstede.com\/poland.html, (19.04.2014).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref7\" id=\"ftnref7\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn7\">[7]<\/a> G. Hofstede pierwotnie wyodr\u0119bni\u0142 4 podstawowe wymiary kultury organizacyjnej. By\u0142y to: 1) dystans w\u0142adzy; 2) indywidualizm i kolektywizm; 3) m\u0119sko\u015b\u0107 i kobieco\u015b\u0107; 4) unikanie niepewno\u015bci. W roku 1991, M. Bond wsp\u00f3lnie z G. Hofstede zdiagnozowali pi\u0105ty czynnik r\u00f3\u017cnicuj\u0105cy, kt\u00f3rym okaza\u0142a si\u0119 \u201eorientacja d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowa\u201d. Wymiar ten okre\u015bla\u0142 spos\u00f3b zapatrywania si\u0119 na czas i perspektyw\u0119 dzia\u0142ania w poszczeg\u00f3lnych kulturach. W roku 2010, bazuj\u0105c na wynikach bada\u0144 przeprowadzonych przez M.&nbsp;Minkov`a, zaproponowano dwa dodatkowe wymiary: \u201epragmatyzm i normatywizm\u201d (PRA) oraz \u201epob\u0142a\u017canie i pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107\u201d (IND). Pierwszy by\u0142 kategori\u0105 zupe\u0142nie now\u0105, drugi za\u015b wyprowadzono z orientacji d\u0142ugo i kr\u00f3tkoterminowej. W ten spos\u00f3b w obecnych badaniach nad kulturami G. Hofstede proponuje wykorzystanie sze\u015bciu wymiar\u00f3w r\u00f3\u017cnic kultury organizacyjnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref8\" id=\"ftnref8\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn8\">[8]<\/a>A. K. Ko\u017ami\u0144ski, D. Jamielniak, <i>Zarz\u0105dzanie od podstaw, <\/i>Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa 2011, s. 267.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref9\" id=\"ftnref9\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn9\">[9]<\/a>A. Pocztowski, <i>Rola systemu zarz\u0105dzania kapita\u0142em ludzkim w kszta\u0142towaniu przedsi\u0119biorczo\u015bci. Narz\u0119dzia zarz\u0105dzania kapita\u0142em ludzkim kreuj\u0105ce postawy przedsi\u0119biorcze, <\/i>[w:] \u201eKapita\u0142 ludzki a kszta\u0142towanie przedsi\u0119biorczo\u015bci\u201d, pod red. M. Juchnowicz, Wyd. Poltext, Warszawa 2004, s. 236 i dalsze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref10\" id=\"ftnref10\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn10\">[10]<\/a>H. Barreto, <i>The Entrepreneur in Microeconomic Theory: Disappearance and Explanation<\/i>, Routledge, London and New York 1989, s. 34; R. Cantillon, <i>Essai sur la nature du commerce en g\u00e9n\u00e9ral<\/i>, The Royal Economic&nbsp;&nbsp; Society, Londyn 1959, s. 54-55.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref11\" id=\"ftnref11\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn11\">[11]<\/a> B. R. Barringer, A. C. Bluedorn, <i>The relationship between corporate entrepreneurship and strategic management, <\/i>\u201eStrategic Management Journal\u201d 1999, No 20, p. 442.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref12\" id=\"ftnref12\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn12\">[12]<\/a>R. F. Hebert, A. N. Link, <i>The Enterepreneur. Mainstream Views and Radical Critiques<\/i>, Peaeger Special Studies, Praeger Scientific, New York 1982, s. 107-108.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref13\" id=\"ftnref13\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn13\">[13]<\/a>T. Piecuch<i>, Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. Podstawy teoretyczne, <\/i>Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2013, s. 109.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref14\" id=\"ftnref14\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn14\">[14]<\/a>T. Gruszecki, <i>Przedsi\u0119biorca w teorii przedsi\u0119biorczo\u015bci, <\/i>Wyd. CEDOR, Warszawa 1994, s. 91.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref15\" id=\"ftnref15\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn15\">[15]<\/a>B. Berger (red.), <i>Kultura przedsi\u0119biorczo\u015bci, <\/i>Wyd. \u201eR\u00f3j\u201d, Warszawa 1994, s. 9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref16\" id=\"ftnref16\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn16\">[16]<\/a>A. Szarecki, <i>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jako forma kultury, <\/i>\u201eProblemy Zarz\u0105dzania\u201d 2008, nr 2, s. 189.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref17\" id=\"ftnref17\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn17\">[17]<\/a>B. Berger (red.), <i>Kultura przedsi\u0119biorczo\u015bci, <\/i>op. cit., s. 17, 45.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref18\" id=\"ftnref18\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn18\">[18]<\/a>B. Berger (red.), <i>Kultura przedsi\u0119biorczo\u015bci, <\/i>op. cit., s. 30.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref19\" id=\"ftnref19\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn19\">[19]<\/a>M. Bratnicki, <i>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i przedsi\u0119biorcy wsp\u00f3\u0142czesnych organizacji,<\/i> Wyd. AE w Katowicach, Katowice 2002, s. 126.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref20\" id=\"ftnref20\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn20\">[20]<\/a>B. Glinka, <i>Kulturowe uwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci, <\/i>kklinc.blox.pl\/resource\/SeminariumReferatGlinka.doc, (03.07.2014).<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref21\" id=\"ftnref21\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn21\">[21]<\/a>Zobacz szerzej w: T. Piecuch, <i>Ewolucja teorii przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 od przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej do wewn\u0119trznej, <\/i>[w:] \u201eUwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107\u201d, pod red. K. Jaremczuka, Wyd. PWSZ w Tarnobrzegu, Tarnobrzeg 2010, s. 476-494.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref22\" id=\"ftnref22\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn22\">[22]<\/a>A. S. Saetre, <i>Intrapreneurship. An Exploratory Study of Select Norwegian Industries<\/i>, Norwegian Research Concil, Trondheim 2001, p. 9,10.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref23\" id=\"ftnref23\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn23\">[23]<\/a>Ju\u017c J. Schumpeter, kt\u00f3ry stworzy\u0142 podwaliny wsp\u00f3\u0142czesnej teorii przedsi\u0119biorczo\u015bci, twierdzi\u0142, \u017ce \u201educh przedsi\u0119biorczo\u015bci\u201d niekoniecznie uto\u017csamia si\u0119 z jednostk\u0105, \u017ce mo\u017ce on by\u0107 tak\u017ce \u201eodczuwany\u201d w du\u017cych przedsi\u0119biorstwach lub instytucjach nie nastawionych na zysk. Tak\u017ce P. F. Drucker podkre\u015bla\u0142, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne firmy, zw\u0142aszcza du\u017ce nie przetrwaj\u0105 w okresie szybkich zmian i innowacji, je\u015bli nie zdob\u0119d\u0105 kompetencji przedsi\u0119biorczych. Twierdzi\u0142 on ponadto, \u017ce nie jest prawd\u0105, \u017ce wielkie rozmiary stanowi\u0105 przeszkod\u0119 dla przedsi\u0119biorczo\u015bci i innowacji. W dyskusjach na temat przedsi\u0119biorczo\u015bci s\u0142yszy si\u0119 bowiem du\u017co o zbiurokratyzowaniu wielkich organizacji i ich konserwatyzmie. Jedno i drugie oczywi\u015bcie istnieje i stanowi powa\u017cn\u0105 przeszkod\u0119 dla przedsi\u0119biorczo\u015bci i innowacji \u2013 ale dla wszystkich innych wynik\u00f3w tak samo. Z kolei rejestry wykazuj\u0105 jednoznacznie, \u017ce po\u015br\u00f3d istniej\u0105cych przedsi\u0119biorstw, firm czy instytucji sektora publicznego, te ma\u0142e s\u0105 najmniej innowacyjne i najmniej przedsi\u0119biorcze. W gronie za\u015b istniej\u0105cych firm przedsi\u0119biorczych mamy wiele bardzo du\u017cych \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142o: P. F. Drucker, <i>Natchnienie i fart czyli innowacja i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, <\/i>Wyd. \u201eStudio Emka\u201d, Warszawa 2004, s. 168, 172.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref24\" id=\"ftnref24\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn24\">[24]<\/a>G. Pinchot III,<i> Intrapreneuring. <\/i><i>Why you don\u2019t have to leave the Corporation to become an entrepreneur<\/i>, Harper &amp; Row Publishers, New York 1985.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref25\" id=\"ftnref25\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn25\">[25]<\/a> C. Barrow, <i>The Essence of Small Business,<\/i> Wyd.<i> <\/i>\u201ePrentice Hall\u201d, New York 1993, s. 15 i dalsze.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref26\" id=\"ftnref26\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn26\">[26]<\/a> M. Bitzer, <i>Intrapreneurship \u2013 Unternehmertum In der Unternehmung, <\/i>Wyd. Schaffer, Stuttgart 1991, s. 17.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref27\" id=\"ftnref27\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn27\">[27]<\/a> A. Turr\u00f3, <i>Organizational resources and intrapreneurial activities: a cross-country study<\/i>, http:\/\/idem.uab.es\/2Turr\u00f3_JPC_2012.pdf, (15.07.2013).<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref28\" id=\"ftnref28\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn28\">[28]<\/a> F. L. Frey, <i>Entrepreneurship: A Planning Approach, <\/i>Wyd. West Publishing Company, 1993.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref29\" id=\"ftnref29\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn29\">[29]<\/a> A. S. Saetre, <i>Intrapreneurship. An Exploratory Study of Selekt Norwegian Industries, <\/i>op. cit., s. 9.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref30\" id=\"ftnref30\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn30\">[30]<\/a> L. Kliszczak, <i>Kszta\u0142towanie kultury przedsi\u0119biorczo\u015bci oraz pr\u00f3ba jej empirycznej weryfikacji, <\/i>[w:] \u201eUwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107\u201d, op. cit., s. 167.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref31\" id=\"ftnref31\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn31\">[31]<\/a> D. Lewicka, W. Hydzik, <i>Determinanty aktywno\u015bci innowacyjnej: osobowo\u015b\u0107, kompetencje i styl rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, wyniki bada\u0144, <\/i>[w:] \u201ePrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2013 natura i atrybuty\u201d, op. cit., s. 102.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref32\" id=\"ftnref32\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn32\">[32]<\/a>Z. Jasi\u0144ski, <i>Tworzenie \u015brodowiska dla zachowa\u0144 przedsi\u0119biorczych, <\/i>[w:] \u201eKapita\u0142 ludzki a kszta\u0142towanie przedsi\u0119biorczo\u015bci\u201d, op. cit., s. 75 i dalsze.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref33\" id=\"ftnref33\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn33\">[33]<\/a><i>Ekonomika i zarz\u0105dzanie ma\u0142\u0105 firm\u0105,<\/i>pod red. B. Piaseckiego, PWE, Warszawa 1998, s. 31.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref34\" id=\"ftnref34\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn34\">[34]<\/a> B. Kaczmarek, <i>Innowacje i kultura organizacyjna we wsp\u00f3\u0142czesnym przedsi\u0119biorstwie \u2013 zarys problemu, <\/i>[w:] \u201eUwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107\u201d, op. cit., s. 22.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref35\" id=\"ftnref35\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn35\">[35]<\/a> Z. Jasi\u0144ski, <i> Tworzenie \u015brodowiska dla zachowa\u0144 przedsi\u0119biorczych<\/i>, op. cit. s. 75.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref36\" id=\"ftnref36\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn36\">[36]<\/a> Brak zaufania do wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w uznaje si\u0119 za jedn\u0105 z istotniejszych barier hamuj\u0105cych sk\u0142onno\u015b\u0107 do przedsi\u0119biorczo\u015bci pracownik\u00f3w. Wynika to z nast\u0119puj\u0105cych powod\u00f3w: 1) potencjalny przedsi\u0119biorca korporacyjny czuje si\u0119 osamotniony i wie, \u017ce ca\u0142a realizacja projektu b\u0119dzie musia\u0142a spocz\u0105\u0107 na jego barkach (na innych nie ma co liczy\u0107); 2) pracownik boi si\u0119, \u017ce je\u017celi jego pomys\u0142y oka\u017c\u0105 si\u0119 trafione, to mog\u0105 by\u0107 przej\u0119te przez wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w; pomys\u0142odawca wk\u0142ada w projekt najwi\u0119cej wysi\u0142ku, a ewentualne laury mo\u017ce zebra\u0107 kto\u015b inny (np. prze\u0142o\u017cony) \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142o: B. Glinka, S. Gudkova, <i>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, <\/i>Wyd. Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa 2011 s. 230.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref37\" id=\"ftnref37\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn37\">[37]<\/a>E. W. Radecki, <i>Zachowania organizacyjne. Pytania i odpowiedzi, Wyd. Wy\u017cszej Szko\u0142y Integracji Europejskiej w Szczecinie, Szczecin 2010, s. 29. <\/i><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref38\" id=\"ftnref38\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn38\">[38]<\/a>B. R. Barringer, A. C. Bluedorn, <i>The relationship between corporate entrepreneurship and strategic management, <\/i>op. cit. p. 422.<\/p>\n<p><a href=\"#ftnref39\" id=\"ftnref39\" style=\"vertical-align: super;\" name=\"ftn39\">[39]<\/a>M. Czerska, <i>Wp\u0142yw kultury na zachowania organizacyjne, <\/i>[w:] \u201ePrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2013 natura i atrybuty\u201d, op. cit., s. 20.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Barreto H., <em>The Entrepreneur in Microeconomic Theory: Disappearance and Explanation<\/em>, Routledge, London and New York 1989<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Barringer B. R., Bluedorn A. C., <em>The relationship between corporate entrepreneurship and strategic management<\/em>, \u201eStrategic Management Journal\u201d 1999, No 20<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Barrow C., <em>The Essence of Small Business<\/em>, Wyd. \u201ePrentice Hall\u201d, New York 1993<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Berger B. (red.), <em>Kultura przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/em>, Wyd. \u201eR\u00f3j\u201d, Warszawa 1994<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Bitzer M., <em>Intrapreneurship \u2013 Unternehmertum In der Unternehmung<\/em>, Wyd. Schaffer, Stuttgart 1991<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Bratnicki M., <em>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i przedsi\u0119biorcy wsp\u00f3\u0142czesnych organizacji<\/em>, Wyd. AE w Katowicach, Katowice 2002<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Czerska M., <em>Wp\u0142yw kultury na zachowania organizacyjne<\/em>, [w:] \u201ePrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2013 natura i atrybuty\u201d, pod red. K. Jaremczuka, Wyd. PWSZ w Tarnobrzegu, Tarnobrzeg 2012<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Drucker P. F., <em>Natchnienie i fart czyli innowacja i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107<\/em>, Wyd. \u201eStudio Emka\u201d, Warszawa 2004<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><em>Ekonomika i zarz\u0105dzanie ma\u0142\u0105 firm\u0105<\/em>, pod red. B. Piaseckiego, PWE, Warszawa 1998<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Frey F. L., <em>Entrepreneurship: A Planning Approach<\/em>, Wyd. West Publishing Company, 1993<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hebert R. F., Link A. N., <em>The Enterepreneur. Mainstream Views and Radical Critiques<\/em>, Peaeger Special Studies, Praeger Scientific, New York 1982<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hofstede G., <em>Kultury i organizacje<\/em>, PWE, Warszawa 2000<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">http:\/\/geert-hofstede.com\/poland.html<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Glinka B., <em>Kulturowe uwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/em>, kklinc.blox.pl\/resource\/SeminaruimReferatGlinka.doc <cite><\/cite><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Glinka B., Gudkova S., <em>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107<\/em>, Wyd. Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa 2011<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Gruszecki T., <em>Przedsi\u0119biorca w teorii przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/em>, Wyd. CEDOR, Warszawa 1994<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Jasi\u0144ski Z., <em>Tworzenie \u015brodowiska dla zachowa\u0144 przedsi\u0119biorczych<\/em>, [w:] \u201eKapita\u0142 ludzki a kszta\u0142towanie przedsi\u0119biorczo\u015bci\u201d, pod red. M. Juchnowicz, Wyd. Poltext, Warszawa 2004<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kaczmarek B., <em>Innowacje i kultura organizacyjna we wsp\u00f3\u0142czesnym przedsi\u0119biorstwie \u2013 zarys problemu<\/em>, [w:] \u201eUwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107\u201d, pod red. K. Jaremczuka, Wyd. PWSZ w Tarnobrzegu, Tarnobrzeg 2010<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kaliszczak L., <em>Kszta\u0142towanie kultury przedsi\u0119biorczo\u015bci oraz pr\u00f3ba jej empirycznej weryfikacji<\/em>, [w:] \u201eUwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107\u201d, op. cit.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kisielnicki J., <em>Zarz\u0105dzanie. Jak zarz\u0105dza\u0107 i by\u0107 zarz\u0105dzanym<\/em>, PWE, Warszawa 2008<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Ko\u017ami\u0144ski A. K., Jamielniak D., <em>Zarz\u0105dzanie od podstaw<\/em>, Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa 2011<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Lewicka D., Hydzik W., <em>Determinanty aktywno\u015bci innowacyjnej: osobowo\u015b\u0107, kompetencje i styl rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, wyniki bada\u0144<\/em>, [w:] \u201ePrzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 \u2013 natura i atrybuty\u201d, op. cit.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Piecuch T., <em>Ewolucja teorii przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 od przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej do wewn\u0119trznej<\/em>, [w:] \u201eUwarunkowania przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107\u201d, op. cit.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Piecuch T., <em>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. Podstawy teoretyczne<\/em>, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2013<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Pinchot G. III, <em>Intrapreneuring. Why you don\u2019t have to leave the Corporation to become an entrepreneur<\/em>, Harper &amp; Row Publishers, New York 1985<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Pocztowski A., <em>Rola systemu zarz\u0105dzania kapita\u0142em ludzkim w kszta\u0142towaniu przedsi\u0119biorczo\u015bci. Narz\u0119dzia zarz\u0105dzania kapita\u0142em ludzkim kreuj\u0105ce postawy przedsi\u0119biorcze<\/em>, [w:] \u201eKapita\u0142 ludzki a kszta\u0142towanie przedsi\u0119biorczo\u015bci\u201d, op. cit.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Radecki E. W., <em>Zachowania organizacyjne. Pytania i odpowiedzi<\/em>, Wyd. Wy\u017cszej Szko\u0142y Integracji Europejskiej w Szczecinie, Szczecin 2010<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Rozkwitalska M., <em>Problemy zarz\u0105dzania mi\u0119dzykulturowego w przedsi\u0119biorstwach z kapita\u0142em zagranicznym<\/em>, \u201eProblemy Zarz\u0105dzania\u201d 2009, nr 3<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Saetre A. S.,<em> Intrapreneurship. An Exploratory Study of Select Norwegian Industries<\/em>, Norwegian Research Concil, Trondheim 2001<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Schein E. H., <em>Organizational Culture and Leadership<\/em>, John Wiley &amp;Sons Publisher, San Francisco 2004<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Su\u0142kowski \u0141., <em>Ewolucjonizm w zarz\u0105dzaniu. Mened\u017cerowie Darwina<\/em>, PWE, Warszawa 2010<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Su\u0142kowski \u0141., <em>Kulturowa zmienno\u015b\u0107 organizacji<\/em>, PWE, Warszawa 2002<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Szarecki A., <em>Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jako forma kultury<\/em>, \u201eProblemy Zarz\u0105dzania\u201d 2008, nr2<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Turr\u00f3 A., <em>Organizational resources and intrapreneurial activities: a cross-country study<\/em>, http:\/\/idem.uab.es\/2Turr\u00f3_JPC_2012.pdf<\/li>\n<\/ol>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-278\" style=\"margin: 10px;\" alt=\"redive\" src=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/redive1.jpg\" height=\"49\" width=\"90\" \/>&nbsp;<a href=\"http:\/\/redive.eu\/\">http:\/\/redive.eu\/<\/a><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p>&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-253\" style=\"margin-left: 5px;\" alt=\"llp pl\" src=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/llp_pl2.png\" height=\"56\" width=\"200\" \/><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"font-size: smaller;\">Ten projekt zosta\u0142 zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlaj\u0105 jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za umieszczon\u0105 w nich zawarto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mgr Ma\u0142gorzata MIK\u0141OSZPrezes Danmar Computers Rzesz\u00f3wDr Teresa PIECUCHPolitechnika RzeszowskaDr El\u017cbieta SZCZYGIE\u0141Sekcja Analiz Spo\u0142eczno-Ekonomicznych, Stowarzyszenie \u201eCentrum Wspierania Edukacji i Przedsi\u0119biorczo\u015bci&#8221; Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej &nbsp;\u201ePodobnie, jak na najbardziej \u017cyznej glebie nie wyro\u015bnie nic bez uprawy,Tak i umys\u0142 bez kultury nie da dobrych owoc\u00f3w\u201d.Seneka Abstrakt \u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest nie tylko [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":278,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej - Danmar Computers<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej - Danmar Computers\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mgr Ma\u0142gorzata MIK\u0141OSZPrezes Danmar Computers Rzesz\u00f3wDr Teresa PIECUCHPolitechnika RzeszowskaDr El\u017cbieta SZCZYGIE\u0141Sekcja Analiz Spo\u0142eczno-Ekonomicznych, Stowarzyszenie \u201eCentrum Wspierania Edukacji i Przedsi\u0119biorczo\u015bci&#8221; Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej &nbsp;\u201ePodobnie, jak na najbardziej \u017cyznej glebie nie wyro\u015bnie nic bez uprawy,Tak i umys\u0142 bez kultury nie da dobrych owoc\u00f3w\u201d.Seneka Abstrakt \u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest nie tylko [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Danmar Computers\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DanmarComputersEU\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-07-31T09:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-15T10:25:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"164\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@DanmarComputers\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DanmarComputers\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"33 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b\"},\"headline\":\"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej\",\"datePublished\":\"2014-07-31T09:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-15T10:25:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/\"},\"wordCount\":6531,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"articleSection\":[\"Events\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/\",\"name\":\"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej - Danmar Computers\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"datePublished\":\"2014-07-31T09:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-15T10:25:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/11\\\/redive.jpg\",\"width\":164,\"height\":90,\"caption\":\"redive\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/wydarzenia\\\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/\",\"name\":\"Danmar Computers\",\"description\":\"IT Matters\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"Danmar Computers\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/07\\\/logo-DANMAR.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/07\\\/logo-DANMAR.jpg\",\"width\":1312,\"height\":439,\"caption\":\"Danmar Computers\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/DanmarComputersEU\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/DanmarComputers\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/danmar-computers\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCJCuoSDcwQl3MvZdg-yn2RQ\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/danmar-computers.com.pl\\\/en\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej - Danmar Computers","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej - Danmar Computers","og_description":"Mgr Ma\u0142gorzata MIK\u0141OSZPrezes Danmar Computers Rzesz\u00f3wDr Teresa PIECUCHPolitechnika RzeszowskaDr El\u017cbieta SZCZYGIE\u0141Sekcja Analiz Spo\u0142eczno-Ekonomicznych, Stowarzyszenie \u201eCentrum Wspierania Edukacji i Przedsi\u0119biorczo\u015bci&#8221; Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej &nbsp;\u201ePodobnie, jak na najbardziej \u017cyznej glebie nie wyro\u015bnie nic bez uprawy,Tak i umys\u0142 bez kultury nie da dobrych owoc\u00f3w\u201d.Seneka Abstrakt \u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest nie tylko [&hellip;]","og_url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/","og_site_name":"Danmar Computers","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DanmarComputersEU","article_published_time":"2014-07-31T09:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-12-15T10:25:15+00:00","og_image":[{"width":164,"height":90,"url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@DanmarComputers","twitter_site":"@DanmarComputers","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"33 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/#\/schema\/person\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b"},"headline":"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej","datePublished":"2014-07-31T09:00:00+00:00","dateModified":"2025-12-15T10:25:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/"},"wordCount":6531,"publisher":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","articleSection":["Events"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/","name":"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej - Danmar Computers","isPartOf":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","datePublished":"2014-07-31T09:00:00+00:00","dateModified":"2025-12-15T10:25:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#primaryimage","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","contentUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/redive.jpg","width":164,"height":90,"caption":"redive"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wydarzenia\/kulturowe-uwarunkowania-rozwoju-przedsiebiorczosci-indywidualnej-i-korporacyjnej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kulturowe uwarunkowania rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci indywidualnej i korporacyjnej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#website","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/","name":"Danmar Computers","description":"IT Matters","publisher":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#organization","name":"Danmar Computers","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/logo-DANMAR.jpg","contentUrl":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/logo-DANMAR.jpg","width":1312,"height":439,"caption":"Danmar Computers"},"image":{"@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DanmarComputersEU","https:\/\/x.com\/DanmarComputers","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/danmar-computers","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCJCuoSDcwQl3MvZdg-yn2RQ"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/#\/schema\/person\/18975768caa978364b52996de7ae2e5b","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a5cc1a7e9ce64e1bc40fba2b001ac767ff56cdf68fda67d2ece4f0602c54f1d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1060"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9600,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1060\/revisions\/9600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/danmar-computers.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}